Từ chuyện bức xúc ở chùa Côn Sơn (Chí Linh, Hải Dương)...
image Bán hình Chúa Jesus và bà Maria trong khu vực chùa Côn Sơn

Chùa chỉ thực sự là chùa nếu như ở đó, những giá trị lịch sử, văn hóa, đạo đức Phật giáo được phát huy, vai trò của Tăng Ni, Phật tử được coi trọng. Chúng ta vẫn tiếp tục mơ ước một ngày, chùa Côn Sơn sẽ lại trở thành một trung tâm Phật giáo như thời của Thiền Sư Huyền Quang - đệ tam Tổ Thiền phái Trúc Lâm, và các danh lam cổ tự khác cũng thế.

KHI BAN QUẢN LÝ ĐỘC QUYỀN TỪ "CÔNG ĐỨC"

Chưa bước vào chính điện chùa Côn Sơn, Phật tử và thiện nam tín nữ đã nghe rõ tiếng loa phát giọng ngọt ngào, khuyến khích mà cương quyết, đanh thép của một cô gái trẻ trực bàn ghi công đức của Ban quản lý di tích: “Quý khách thập phương chú ý, chỉ có một nơi duy nhất để ghi công đức là phía bên phải của chùa....” Bên trong chùa, về phía bên phải là bàn ghi công đức của Ban quản lý với những cô gái trẻ ăn diện đang tán chuyện sôi nổi, đèn điện sáng choang, trưng biển ghi công đức to, rõ ràng, trang bị âm thanh đầy đủ. Cứ mỗi khi có người phát tâm công đức, chiếc loa lại được dịp oang oang phá tan bầu không khí thanh tịnh cần có của chốn thiền môn, át đi cả tiếng tụng kinh, niệm Phật, cầu khấn.

Khách thập phương sẽ thấy những điều thông tin trên loa của Ban quản lý là bình thường nếu như không nhìn sang phía đối diện. Ở đó có cũng có một chiếc bàn nhưng lặng lẽ hơn, bình dị hơn, không đèn điện chiếu sáng, không bảng hiệu, không loa mà chỉ có màu nâu sòng của Phật tử chấp tác, của sư ông cũng đang ngồi nhận tịnh tài cúng dàng Tam bảo.

Bên trong chùa, khu nhà Tổ còn có nhiều hòm công đức có dán niêm phong của Ban quản lý và Phòng Kế hoạch – Tài chính huyện Chí Linh. Do khách thập phương thường không có thói quen để tiền vào hòm công đức mà đặt lên ban thờ nên luôn có người của Ban quản lý di tích túc trực để mau chóng thu lượm tiền cho vào hòm.

Khi được hỏi vì sao lại có hai nơi ghi công đức trong Chùa, một cô gái trẻ liếc xéo sang phía đối diện rồi đáp: “Họ nói với anh thế hả? Họ lừa đấy. Ở đây mới ghi công đức thôi, còn bên ấy là nơi cúng dàng Tam bảo để cho các sư tiêu...” Thì ra, với cách hiểu như vậy thì tiếng loa kia cũng có lý. Chỉ khổ khách thập phương không biết nên “ghi công đức” hay “cúng dàng Tam bảo”!!! Người viết bài cũng xin miễn bình luận về hiểu biết, cái tâm và cách làm việc của những người làm quản lý di tích ở đây.

Đại đức Thích Thanh Viễn, trụ trì chùa Côn Sơn cho biết Nhà Chùa không được biết, không được sử dụng và cũng không được giám sát quá trình chi tiêu, sử dụng tiền công đức do Ban quản lý di tích thu.

NHỮNG HỆ LỤY

Thực trạng chính quyền các địa phương (thông qua ban quản lý di tích) lấy danh nghĩa tạo nguồn kinh phí tu bổ, tôn tạo di tích cấp quốc gia để bán vé tham quan, quản lý toàn bộ tiền công đức như ở chùa Côn Sơn không phải là hiện tượng hiếm gặp, và chỉ là phần nổi của một vấn đề lớn hơn nhiều, đó là quản lý việc chùa như thế nào. Đại đức Thích Thanh Viễn cho biết thêm là những việc khác như trùng tu, xây dựng liên quan đến chùa, kể cả việc tổ chức lễ hội cuối tháng giêng hàng năm cũng do Ban quản lý di tích phụ trách toàn bộ mà không có sự phối hợp và hỏi ý kiến Chùa. Thậm chí, khi Ban quản lý di tích xây dãy nhà hành lang bên tả và hữu, Nhà Chùa phải đề nghị nhiều lần mới được mở thêm một cửa để tạo thuận lợi cho việc đi lại giữa khu nhà Tăng và Chùa. Các Thầy ở chùa chỉ có bổn phận là tụng kinh, niệm Phật và phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của Phật tử.

Việc lấy cớ tạo nguồn kinh phí tu bổ di tích để chính quyền bán vé tham quan, quản lý toàn bộ tiền công đức, quản lý việc xây dựng tu bổ chưa chắc đã thuyết phục. Phật tử, thiện nam tín nữ thường tin tưởng ở các vị Tăng Ni hơn vì họ là một trong Tam Bảo, là người Thầy dẫn dắt họ trên đường giác ngộ và giải thoát. Về mặt thế gian, Tăng Ni là người xuất gia, chỉ thuần túy dùng tịnh tài vào phụng sự Đạo Pháp. Hiện nay, hàng nghìn ngôi chùa trên cả nước được phục dựng, tôn tạo hay xây mới chính là nhờ sự đứng ra kêu gọi, vận động của chư Tăng Ni. Việc xây dựng chùa Đồng và việc Ban Quản lý di tích Yên Tử bỏ vé tham quan chính là ví dụ sống động nhất.

Hơn nữa, chùa là một cơ sở tôn giáo, là đơn vị của Giáo hội. Vì thế, chùa phải là nơi thờ tự, nơi hoằng pháp lợi sinh, kế thừa, duy trì và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, đạo đức và tâm linh truyền thống của dân tộc, là nơi hành đạo của Tăng Ni, Phật Tử. Để làm tốt chức năng này, không ai khác mà chính là các Tăng Ni, Phật tử ở chùa phải giữa vai trò chủ động, quyết định. Các chùa như Phật Quang (Bà Rịa – Vũng Tàu), Hoằng Pháp, Vĩnh Nghiêm, Từ Tân (TP. Hồ Chí Minh), hệ thống thiền viện Trúc Lâm trên cả nước do HT. Thích Thanh Từ làm Viện chủ, Lý Triều Quốc Sư, Trấn Quốc, Quán Sứ (Hà Nội)... chính là những điển hình đã phát huy được giá trị của ngôi chùa. Trong khi đó các chùa có bán vé tham quan như Côn Sơn, Tây Phương, chùa Thầy, chùa Dâu, Bút Tháp thì giống như các hiện vật trong bảo tàng, hàng ngày để khách thập phương đến tham quan, ngó nghiêng, thắp vài ba nén hương, cầu khấn dăm điều, chụp mấy kiểu ảnh rồi ra về.

Ngoài ra, dường như có xu hướng coi các lễ hội, các chùa nổi tiếng là nơi tạo nguồn thu do địa phương dẫn đến hiện tượng tận thu (tiền vé thăm quan, vé gửi xe máy, ô tô, tiền công đức), thương mại hóa lễ hội (thu tiền chỗ bán hàng, tổ chức các trò chơi mang tính may rủi, mua bán ồn ào, xô bồ, đắt đỏ trong khu di tích) trong khi lại ít quan tâm đến những giá trị như đã đề cập ở trên. Người dân địa phương cũng có tâm lý làm một mùa lễ hội, ăn cả năm nên sẵn sàng chèo kéo, đeo bám, nói thách, chặt chém khách thập phương.

MÔ HÌNH NÀO CHO QUẢN LÝ CHÙA DI TÍCH QUỐC GIA

Trước những thực trạng trên, Giáo hội và Bộ Văn hóa cần phối hợp để tìm ra một mô hình quản lý hiệu quả các chùa là di tích lịch sử cấp quốc gia, trong đó phải đảm bảo các nguyên tắc:

- Chùa là cơ sở của Giáo hội, là nơi hành đạo, là nơi sinh hoạt tôn giáo tín ngưỡng của Phật tử. Mọi hoạt động quản lý trước hết phải phục vụ và khuyến khích những hoạt động này.

- Ban quản lý di tích bao gồm Tăng Ni, Phật tử của chùa, phải do vị sư trụ trì đứng đầu, có tiếng nói quyết định. Nhân sự của ngành văn hóa, của chính quyền địa phương chỉ đóng vai trò tư vấn, giám sát, hỗ trợ.

- Tiền công đức phải công khai, minh bạch, không đưa trực tiếp vào ngân sách địa phương mà do Ban quản lý di tích quản lý thu chi, được sử dụng vào các mục đích:

+ Tôn tạo, tu bổ, xây dựng di tích (cùng với ngân sách do Nhà nước cấp) thông qua dự án, các chương trình hay các sự vụ

+ Tiền dầu đèn hương đăng

+ Chi phí sinh hoạt tôn giáo: tổ chức lễ hội, in ấn kinh sách, thuyết pháp, từ thiện xã hội

+ Đóng góp cho ngân sách Tỉnh hội, Trung ương Giáo hội

+ Nộp ngân sách địa phương (nếu dư)

Chùa chỉ thực sự là chùa nếu như ở đó, những giá trị lịch sử, văn hóa, đạo đức Phật giáo được phát huy, vai trò của Tăng Ni, Phật tử được coi trọng. Chúng ta vẫn tiếp tục mơ ước một ngày, chùa Côn Sơn sẽ lại trở thành một trung tâm Phật giáo như thời của Thiền Sư Huyền Quang, đệ tam Tổ Thiền phái Trúc Lâm, và các danh lam cổ tự khác cũng thế.

(Bài viết đã đăng trên phattuvietnam.net ngày 15/4/2007)

Bài viết này không có từ khóa nào

Thư từ,  bài viết, hình ảnh xin gửi về địa chỉ: trisu@phattuvietnam.net. Để xem hướng dẫn viết, gửi bài và đăng ký cộng tác viên, xin bấm vào đây. Đường dây nóng: 0945.787577 (Biên tập - Trị sự); 0904.087.882 (Phật sự Hà Nội); 0989.047.041 (Phật sự TP. Hồ Chí Minh); 0907.678302 (Phật sự Tây Nguyên); 0983.376.774 (Phật sự Hải Phòng).

Subscribe to comments feed Phản hồi (11 bài gửi)

Lệ Đêm 30/04/2013 12:16:09
tóm lại như vậy là không được, dẹp ngay... chùa ra chùa chứ sao lại có sự can thiệp cảu những người ngoại đạo được.. thật quá bức xúc
LQT 28/04/2011 17:58:42
tình trạng này trước sau gì thầy chùa vào chùa phải mua vé vào chùa.... tôi nói không phải đùa đâu chuyện này có rồi đó....chùa cổ thạch ở tuy phong bình thuận đó....tự dưng đâu ra khu du lịch đó rồi xe hòa thường vào thăm ông ngài viện chủ cổ thạch lại bắt mua vé... chuyện này chỉ có ở VN thôi.... thầy tu mua vé vào chùa....hihii cười mà chua xót quá đi...
LQT 28/04/2011 15:50:58
đúng là những kẻ không hiểu gì về đạo đức, văn hóa tâm linh....chùa có trụ trì có giáo hội thì giao cho GH và trụ trì cần gì quản lý làm gì mất đạo đức như vậy. họ có bán chùa hay phá chùa đâu mà cần ban quản lý, mà có quản lý thì tăng ni làm cũng tốt chứ cần gì những đứa con gái mất tư cách không biết nơi tôn nghiêm thanh tịnh như chùa chiền như vậy. nhà nước cần có cách khác tốt hơn, vừa hiệu quả vừa tôn nghiêm....đó mới là văn hóa 4000 năm của dan tộc chứ....
Nghiêm trường 23/07/2009 11:39:17
Việc UBND huyện Chí linh đưa di tích vào khai thác cũng như Huyện Đông anh TP Hà nội cũng giao Di tích Đên thành cổ loa ,chùa... cho UBND xã khai thác ,đó cũng là những khiếm khuyết trong hoạt đọng tôn giáo của Pháp luật Việtnam, các cấp chính quyền ở địa Phương vẫn con xem nhẹ (Tôn quyên),pháp lệnh t5ôn giáo ta đã có sự thục những hiện tượng UBND các xã ,cơ sở có DI tích đã được xếp hạng của Di tích Quốc gia ,Họ tranh nhau với chùa ,Tăng ni.( MÀ các Thầy thực con Phật -Từ bi,) những người thu tiện ,họ không có học dạo đức,hiểu kinh phật,những khách thập phương về cúng dường chùa ,di tích là dùng tiền đó vào tu bổ di tích,sinh hoạt văn hóa công đồng,dùng cho các nhà sư tổ chức học,thuyết pháp dậy dỗ khách thập phương ,và người dân ở đó tinh tấn hiểu và dần xóa bỏ bản nghã của minh,nhưng họ không hiểu ,dùng đồng tiền sai mục điách mhọ còn khôr hết kiếp này sang kiếp khác,Rất mong Thầy Thích Thanh Vân GH tỉnh Hải Dương quan,dậy dõ người dân đã và đang làm công việc này. Chúng tôi rất thương họ vì họ đã và đàng làm công việc mà mình không hiểu.? Có tổn hao thiện căn của mình không!
Lê Trọng Tám 20/07/2009 12:22:07
Tôi đề nghị nên dẹp Ban quản lý di tích, không thu vé vào chùa. Chùa là nơi tôn nghiêm không có mục đích thương mại, chỉ có các vị Hòa thượng và các nhà tu hành ở chùa quản lý. Thì mới trả lại bình yên ngôi chùa nổi tiếng linh thiêng này, Trước kia ở Vũng Tàu cũng bán vé cho du khách đi chùa Niếp bàn tịnh xá và Thích ca Phật đài sau xét thấy không hợp lý đã dẹp bỏ từ lâu cảnh bán vé vào chùa. Tôi đề nghị Huyện Chí Linh - Hải Dương dẹp ban Quản lý di tích trả lại sự bình yên cho nhà chùa quản lý. Để du khách thập phương hoan hỉ
visaolac 20/07/2009 10:36:07
Do nhận thức về Tôn giáo và Chính sách Tôn giáo của Nhà nước còn hạn chế nên nhiều nơi ở vùng sâu, vùng xa, hoạt động tôn giáo còn bị dò xét, kiểm soát, can thiệp
CHAN PHUC DAI 20/07/2009 08:40:52
Tôi rất tán thành ý kiên phả hôi của độc giả Trương Công Khanh "...Tình trạng chính quyền can thiệp quá sâu vào nội bộ từng ngôi chùa là tình trạng tiêu cực do chính Giáo hội, cụ thể là Ban Trị sự yếu kém về năng lực quản lý mà ra..." Nêu các tu sĩ không chỉ chấp nhận làm những thày cúng mà tu tập để làm "...phước điền quý báu ..." của chúng sinh, nếu mỗi chùa đều có đông đảo tăng thân sống hài hòa an lạc với năng lượng tâm linh hùng hậu làm chỗ dựa tâm linh cho xã hội cho chúng thì chăc không có ai có thể dám can thiệp vao việc của nhà chùa.Bao giờ cho Phật giáo VN trở lại THỜI LÝ TRẦN đến nhà vua cũng thực hành " Lục thời sám hối".
Trương Công Khanh 19/07/2009 09:27:58
Tình trạng chính quyền can thiệp quá sâu vào nội bộ từng ngôi chùa là tình trạng tiêu cực do chính Giáo hội, cụ thể là Ban Trị sự yếu kém về năng lực quản lý mà ra.
Chúng ta cũng cần phải phê bình chính mình. Vì người ta thường nói "trong ấm thì ngoài êm", "giàn vững là tại cây".
Có những Ban Trị sự mạnh, đoàn kết, có năng lực hành chính và pháp lý và giáo luật tốt thì chính quyền có muốn "can thiệp" cũng không thể, huống cho là can thiệp một cách thô bạo như ở chùa Côn Sơn.
Di tích là di sản tinh thần của quốc gia, nhưng còn là mồ hôi, nước mắt, công sức của thập phương hiến cúng, của những vị trụ trì nối đời trông nom, gìn giữ phát huy văn hóa Phật giáo, gắn kết cộng đồng, củng cố các giá trị tâm linh.
Cái thời lính tráng đóng binh trong chùa, biến chùa thành chuồng trâu, xưởng dệt, kho chứa đồ đã qua rồi. Vì đó là một hành vi đầy sai lầm.
Không nên tiếp tục đem những tư duy đó vào thời nay nữa. vì như vậy thì càng làm tổn hại cho uy tín của nhà nước về vấn đề quản lý tôn giáo.
Một tháng qua có hai chuyện buồn về chùa chiền xảy ra được đưa lên báo chí. Nhưng thực tế còn rất nhiều.
Cảm ơn, tác giả và Ban Biên tập đã khởi xướng những bài viết phản ảnh để lấy dư luận rộng rãi này.
Hy vọng những ngôi chùa có tiêu cực nên mạnh dạn thêm trong việc đưa sự thật ra ánh sáng công luận để chúng ta kịp thời điều chỉnh những sinh hoạt từ trong nội bộ.
Tôi cũng hy vọng, có những đoàn luật sư Phật tử (Địa tùng dũng xuất) để bảo vệ cho sự thật, như ý kiến của bạn nào đó đã nêu. Nhưng trước mắt chúng ta phải có một cơ quan công luận phổ biến và kịp thời như phattuvietnam.net. Vì tôi nhận thấy cả Giác Ngộ và một số tờ báo của Giáo hội gần như có "vấn đề".
Trong thời đại công nghệ này, muốn ém nhẹm thông tin cũng không thể ém nhẹm mãi được. Thay vì phản ứng bằng thái độ tiêu cực đó thì nên tạo diễn đàn để làm chủ và hướng dẫn dư luận.
Xin cảm ơn!
VVL 18/07/2009 16:31:27
Âu cũng là chữ "Nghèo" mà ra. Phật vì chúng sinh quá "ngu muội" mà Đản Sinh. Còn Chúng sinh thì vì Nghèo mà làm càn. Nghèo vì ăn, nghèo vì tham, nghèo tình, nghèo nghĩa, nghèo chữ, nghèo Tâm.
Có những chúng sinh này được gần Tam Bảo hơn chúng sinh khác. Nhưng đó chưa phải là cơ hội tiên quyết để " thoát nghèo". Cửa địa ngục hẹp nhưng lại cuốn hút. Thang thiên đường rộng nhưng khó tìm.
Vô Lượng Thọ Phật!
CPT 18/07/2009 14:58:13
Hết chổ làm ăn hay sao vậy "ban quản lý"?
Ai xây Chùa, ai truyền thừa mà "ban quản lý" nhảy vào đây khai thác? Cường quyền đến mức quá đáng. Cần phải dẹp ngay tình trạng này.
CẢNH BÁO 18/07/2009 14:29:12
Đến bao giờ mới hết cảnh này đây? Tâm linh đang bị lợi dụng làm phương tiện kiếm tiền bất tình bất nghĩa. Nghĩ mà buồn thay.
Sao nơi chốn của từ lại có ảnh chúa giêsu và maria ? loạn hết rồi
Mọi người không biết đạo lý cảu người Việt Nam ta, các người chỉ biết có chứ Tham - Sân - Si và tiền mà thôi
Nghiệp thay nghiệp thay
tổng cộng: 11 | đang hiển thị: 1 - 11
Tên người gửi:
Địa chỉ mail:

Bộ gõ tiếng Việt Bật Tắt
  • email Gửi bài viết này cho bạn bè
  • print Xem dưới dạng bản in
  • Plain text Xem dưới dạng thuần văn bản
Thông tin tác giả
image Trần Trọng Hoàng Thư ký ban Biên tập, phụ trách biên tập chuyên mục Ý kiến. Quản trị website