Ca nhạc Phật giáo: Nên có múa?
image

Tuy nhiên, điều kỳ lạ, là nhiều Phật tử không thấy được điều rất phản cảm khi trong điệu múa thể hiện Phật Quan Âm nghìn tay, nghìn mắt dàn dựng và thu hình tại Trung Quốc, những diễn viên thể hiện hình tượng Phật bà Quan Âm, trang phục bó sát người, hở lưng, hở bụng, hở vai...

1)     Vài nét về nghệ thuật múa
 
Múa không hẳn thuộc về nghệ thuật sân khấu, còn gọi là kịch nghệ, vì chỉ có vũ kịch (có cốt truyện, nhân vật) là có tính tự sự. Vì vậy, có thể xếp múa ở ranh giới nghệ thuật sân khấu và nghệ thuật âm nhạc. Không có tác phẩm múa nào mà không có âm nhạc (nếu có những thời gian im lặng thì đó cũng là một kiểu im lặng của âm nhạc).
 
Múa là nghệ thuật biểu lộ chủ yếu là tình cảm bằng những động tác hình thể. Cơ thể của người diễn viên múa là phương tiện, là chất liệu để sáng tạo nghệ thuật. Thể hiện cơ thể của mình qua những động tác, cử chỉ, kèm với trang phục, trang trí, âm nhạc, âm thanh, ánh sáng..., người nghệ sĩ múa tạo nên những tác phẩm. Không có nghệ thuật múa nếu không có cơ thể của người diễn viên, là chất liệu sáng tác.
 
Vì vậy, trong nghệ thuật múa, cơ thể và sắc đẹp của diễn viên, cả diễn viên nam lẫn diễn viên nữ, là hết sức quan trọng. Nếu không có vẻ đẹp của cơ thể và khuôn mặt thì chỉ có một màn tấu hài tạp kỹ, không có nghệ thuật múa. Chúng ta thấy rõ điều này qua vũ kịch Cái chết của con thiên nga, được biểu diễn bằng một diễn viên nam, mập, xấu, thô kệch. Dù làm đúng những động tác của vở vũ kịch, không có vở vũ kịch Cái chết của con thiên nga ở đây, vì không có chất liệu sáng tác, không tạo nên cảm xúc, mà thay vào đó là một tiết mục hề, gây cười!
 
Do đó, diễn viên múa được tuyển chọn rất gắt gao, ngay từ nhỏ, có chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt để giữ hình thể thon thả, không bị béo phì. Nếu béo phì, tức là cơ thể không còn đẹp nữa, điều đó có nghĩa là diễn viên phải giải nghệ, giã từ sân khấu múa.
 
Do vẻ đẹp của cơ thể là lợi thế sáng tác, nên tất nhiên, nghệ thuật múa triệt để khai thác lợi thế này. Chúng ta cứ xem cách phục trang của nghệ sĩ múa ba lê thì hình dung được vấn đề. Có dùng y phục kín đáo hơn do yêu cầu của tác phẩm thì cũng không thể bỏ qua được vẻ đẹp của cơ thể.
 
Như thế, sáng tạo nghệ thuật bằng chính cơ thể, dùng một thứ ngôn ngữ cơ thể, múa là một nghệ thuật dễ đi vào hướng gợi dục, gợi tình.
 
Có một số nhà biên đạo múa, đạo diễn múa cố gắng đưa chất suy tưởng vào múa, nhưng muốn gì thì cũng phải đi từ ngôn ngữ cơ thể. Người ta đến với múa là để xem diễn viên biểu diễn bằng những động tác cơ thể, không phải để nghe nhạc, nghe hát, dù những thứ này vẫn được sử dụng.
 
2)     Một số câu chuyện về múa trong Phật giáo
 
Các tác phẩm kịch, phim... miêu tả cuộc đời Đức Phật hầu như đều thể hiện sự kiện ma nữ quyến rũ Đức Phật bằng những điệu múa gợi tình. Uốn éo, lắc lư, nhún nhảy, với cơ thể của người nữ, trong truyền thống đạo Phật, là sự mê hoặc, dục lạc. Điều đó càng rõ nét nếu diễn viên múa trang phục không kín đáo.
 
Có một cái gì đó không bình thường khi Đức Phật Tổ, Quan Âm và Ngọc Hoàng cùng ngồi uống rượu xem múa sau khi bắt được Tôn Ngộ Không trong phim Tây Du Ký. Đạo diễn muốn bôi nhọ cái triều đình của thần tiên, cho nó cái vẻ dung tục của hạ giới (1).
 
Tuy nhiên, điều kỳ lạ, là nhiều Phật tử không thấy được điều rất phản cảm khi trong điệu múa thể hiện Phật Quan Âm nghìn tay, nghìn mắt dàn dựng và thu hình tại Trung Quốc, những diễn viên thể hiện hình tượng Phật bà Quan Âm, trang phục bó sát người, hở lưng, hở bụng, hở vai... Nếu không được giới thiệu trước và không có những động tác mô phỏng các bức tượng Quan Âm Thiên thủ Thiên nhãn, thì nhìn vào chỉ riêng cơ thể người diễn viên với trang phục như thế, khán giả khó có thể nghĩ đó là Quan Âm!
 
3)     Đã có biểu hiện xu hướng múa du nhập ngày càng sâu đậm vào ca nhạc Phật giáo
 
Hầu như, chương trình văn nghệ Phật giáo nào bây giờ cũng có múa. Múa do những nhóm diễn viên múa nghiệp dư Phật tử và cả những nhóm nghệ thuật múa chuyên nghiệp (các vũ đoàn). Các tiết mục múa trong văn nghệ Phật giáo tất nhiên phải có chùa, có Phật, có lễ nhạc, thậm chí tụng niệm, nhưng tất nhiên nó không thể tách rời khỏi đặc trưng cơ bản của nghệ thuật múa: ngôn ngữ hình thể, từ những màn múa minh họa đến những vở múa hoàn chỉnh...
 
Ở đây, người viết không nhằm vào một trường hợp, một chương trình, một đơn vị cụ thể nào. Hơn nữa, múa thâm nhập đều với các chương trình văn nghệ Phật giáo, hầu như đều khắp mọi nơi.
 
Chúng tôi xin dừng lại ở đây để bạn đọc suy nghĩ và có ý kiến phát biểu về vấn đề có nên đưa múa vào văn nghệ Phật giáo, nếu đưa thì đưa đến mức độ nào, có cần một mức độ giới hạn nào đó chăng, tu sĩ Phật giáo xem múa thì có vấn đề gì chăng?
 
Riêng chúng tôi, đều dễ nhận thấy văn nghệ Phật giáo mà không có múa thì có phần tẻ nhạt, nhưng nhiều màn múa có vẻ quá đà...
 
MT
 
(1) Phim truyền hình nhiều tập do Truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV thực hiện, đạo diễn Dương Khiết. Trong phim, để ăn mừng chiến thắng đối với Tôn Ngộ Không, Phật Trời uống rượu, xem tiên nữ múa!

Bài viết này không có từ khóa nào

Thư từ,  bài viết, hình ảnh xin gửi về địa chỉ: trisu@phattuvietnam.net. Để xem hướng dẫn viết, gửi bài và đăng ký cộng tác viên, xin bấm vào đây. Đường dây nóng: 0945.787577 (Biên tập - Trị sự); 0904.087.882 (Phật sự Hà Nội); 0989.047.041 (Phật sự TP. Hồ Chí Minh); 0907.678302 (Phật sự Tây Nguyên); 0983.376.774 (Phật sự Hải Phòng).

Subscribe to comments feed Phản hồi (12 bài gửi)

Kit Ty Tha Nom 25/06/2012 07:43:27
Phải có tư duy nghệ thuật nhất định và phải có bản lĩnh cần thiết mới bảo toàn sự trong sáng của các điệu múa trong các chương trình văn nghệ PG.Đừng quá cầu toàn nhưng cũng không nên quá dễ dãi. Tuy nhiên lo ngại lớn nhất và cũng là căn bệnh trầm kha là sự "ái mộ" ngôi sao trong các chương trình này vẫn chưa thuyên giảm. Đây chính là sơ hở để thói thực dụng vô trí xâm nhập. Mong , rất mong căn bệnh sẽ sớ`m chấm dứt.
KHANG 25/06/2012 10:23:09
Ý mình múa vậy cũng được không sao cả ,miểng sao đừng múa hở hang trước hình ảnh tượng Phật là được rồi .
Thương 25/06/2012 21:33:08
Hoàn toàn đồng ý với cư sĩ Minh Thạnh, từ lâu mình cũng đã thấy không ổn khi các Tăng Ni ngồi xem những bài múa mà diễn viên ăn mặc và biểu diễn quá gợi cảm. Đồng ý là trong một chương trình văn nghệ Phật giáo mà không có múa thì tẻ nhạt, nhưng hiện nay có những bài múa quá đà, không phù hợp với không khí trang nghiêm của buổi văn nghệ Phật giáo, không phù hợp với đối tượng khán giả là Tăng Ni, nhất là bài múa được mang cái tên "Phật bà nghìn tay nghìn mắt", rất phản cảm.
lequangtu 26/06/2012 06:33:47
Nam mô ADiĐàPhật
Ái dục là nguyên nhân lớn nhất của khổ đau, nó nhấn chìm bao người vào vô minh, tội lỗi. Vì vậy, tôi cho rằng các diễn viên múa trong các chương trình văn nghệ Phật giáo không nên ăn mặc hở hang, kích dục,... tránh làm ô nhiễm thân tâm của những người Phật tử xuất gia cũng như tại gia khi đường tu của chúng ta còn bao gập ghềnh trở ngại.
Nam Mô ADiĐàPhật
Thanh Tùng Thanh Tùng 26/06/2012 09:49:08
Tôi không đồng ý với bạn Danh Hải! Tôi cho rằng chúng ta hoàn toàn phải xem lại những trang phục múa hiện nay! Phật tử cũng như nhiều thầy chưa phải là thánh, nên chúng ta phải tránh những môi trường dễ đánh thức tập khí xấu! Việc bạn không để ý tới tâm lý này của người phàm mà vẫn ủng hộ kiểu cách trang phục hiện nay coi chừng tạo nghiệp đấy! Còn vấn đề văn hóa của Tây Tạng, tôi không biết rõ nên không dám có ý kiến (sợ tạo nghiệp lắm)
Danh Hải 26/06/2012 15:41:10
A Di Đà Phật !

Khu đền lớn nhất thế giới là Angkor Wat thờ Phật tại đất nước Campuchia Phật giáo; thế nhưng xung quanh các bức tượng Phật tĩnh tại tuyệt đẹp của đền là hàng nghìn phù điêu các thiên nữ Apsara đang uyển chuyển múa các vũ điệu, và tượng nào cũng hở ngực, cũng mỉm cười.

Tại đền Bayon cạnh đó, bên dưới các khuôn mặt Phật là những nghệ sĩ múa Apsara hở bụng hở tay, và các nghệ sĩ múa trong các trung tâm cũng biểu diễn dưới tượng Phật.

Hàng nghìn tượng Phật tại Myanmar cởi trần để hở rốn, và người Myanmar kính thờ cái rốn Phật. Hàng nghìn phù điêu người hở hang tại Borobudua, ngôi đền Phật giáo kì vĩ tại Indonesia.

Theo như cách nhìn của các vị ở trên, thì chắc là Campuchia phải chuyển hết tượng Phật ra khỏi Angkor, hoặc là cho người đục bỏ hết hàng nghìn tượng Apsara, vì đó là khiêu dâm kích dục, người Myanmar phải đắp lại tượng Phật vì để hở lộ thân thể !!!

Chỉ nhìn thấy diễn viên múa để lộ một phần thân thể mà nghĩ ngay đến kích dục, khiêu dâm, thì đó là do người xem hay tại người múa ?
Văn Long 26/06/2012 21:56:14
vừa qua chương trình Diệu Âm Hoằng Pháp 3 của nhóm bầu show lợi dụng chùa Hoằng Pháp thực hiện có cả màn đưa "Hoa Hậu và Người Mẫu"lên biểu diễn nhưng không thấy MT biên tập viên truyền hinh lên tiếng,nhìn kỹ lại họ đi xem"Hoa Hậu và Người Mẫu" hay đi xem "Diệu Âm Hoằng Pháp"
KHAI NHUAN 27/06/2012 07:48:55
ĐỒNG Ý VỚI lequangtu !
bạn đọc 28/06/2012 12:24:21
Chúng ta không nên đồng hoá tất cả những gì không thích hợp về phương diện ăn mặc văn hoá Việt Nam và các nước khác trên thế giới. Đối với phụ nữ Ấn Độ thì họ quấn sari, một số hình ảnh tượng Phật của PG Tây Tạng y phục theo truyền thống của họ kể cả những tượng Phật của Ấn Độ thời những năm trước và đầu Tây lịch. Đối với văn hoá Việt Nam thì ăn mặc kín đáo. Như vậy chúng ta không thể đem kiểu ăn mặc văn hoá nước khác làm thành CỦA MÌNH, chỉ trừ khi điều chúng ta muốn diễn tả văn hoá của họ. Như vậy, khi làm văn hoá văn nghệ PGVN chúng ta cần phải cân nhắc cho kỷ trước khi xây dựng 1 tiết mục.
Thanh Phong 28/06/2012 20:38:11
Không thể lấy tất cả những truyền thống văn hoá nghệ thuật, cho dù đó là văn hoá truyền thống nghệ thuật PG của nước này áp đặt lên nước khác. Trên tinh thần giải thoát, lý tưởng và giác ngộ là một, còn văn hoá thì tuỳ theo từng vùng miền thích ứng khác nhau. Ví dụ như một số tượng Phật của PG mật tong tây Tạng thì có râu, một hình ảnh của một hoạ sĩ vẽ đức Phật Thích Ca lúc 40 thì có tóc và râu cho thích ứng với người Ấn Độ. Bồ tát Quan Thế Âm giống như hình ảnh Mẹ hiền đối với PG TQ, VN, Đài Loan … trang phục PG nguyên thuỷ thì quấn y, trang phục của PG các nước phát triển thì màu lam, y hậu…
Lành thay!
1 2 next tổng cộng: 12 | đang hiển thị: 1 - 10
Tên người gửi:
Địa chỉ mail:

Bộ gõ tiếng Việt Bật Tắt
  • email Gửi bài viết này cho bạn bè
  • print Xem dưới dạng bản in
  • Plain text Xem dưới dạng thuần văn bản
Thông tin tác giả
image Minh Thạnh Được đào tạo các ngành sư phạm, thư viện, ngữ văn, lý luận phê bình sân khấu điện ảnh, quay phim và biên tập truyền hình. Cư ngụ tại TP.HCM
Đăng nhập