Tại Việt Nam PG Nam Tông điều có hai hệ:PG Nam Tông của người Khmer đã tồn tại ở các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long và PG Nam Tông trong cộng đồng người việt.Theo sử liệu thì PG Nam Tông Việt Nam chỉ mới được du nhập vào Việt Nam từ  khoảng những năm cuối thập kỷ 1930. Như vậy PG Nam Tông Việt Nam chỉ có mặt tại Việt Nam nói chung và tại Thành Phố này nói riêng, cho đến nay chỉ trên dưới 60 năm.

Nếu so với bề dày lịch sử của PG Bắc Tông thì sự có mặt của PG Nam Tông trong cộng đồng PG Việt Nam được xem là không đáng kể.Tuy nhiên trong 60 năm tồn tại ấy, PG Nam Tông cũng đã có những đóng góp nhất định, dù là khiêm tốn cho thành quả chung của PG Việt Nam. Vì thế ở đây, Tôi xin mạo muội nhắc lại đôi dòng vắn tắt về quá trình lịch sử hình thành, tồn tại của PG Nam Tông trong những thập niên qua để đóng góp tiếng nói của PG Nam Tông trong buổi hội thảo này. Qua đó Tôi cũng mong Đảng, chính quyền và Giáo hội cần quan tâm nghiên cứu thực tiễn tình hình hiện tại của PG Nam Tông và có hướng giúp đỡ cụ thể cho PG Nam Tông được phát huy bản sắc của mình trong sự phát triển chung của PG Việt Nam, phù hợp định hướng của XHCN của đất nước và dân tộc.Trong niềm suy nghĩ đó, ở đây một câu hỏi cụ thể cũng có thể được đặt ra để cho vấn đề thêm phần sáng tỏ là từ khi có mặt đến nay,PG Nam Tông đã tạo nên được những sắc thái đặc trưng nào, đã làm được những gì và đang tồn tại ra sao trong vận mệnh của dân tộc và PG Việt Nam, mà cụ thể là tại một số tỉnh thành phía Nam, miền Trung Việt Nam và đặc biệt tại Thành Phố này? Dĩ nhiên đây chỉ là những nét phát thảo đang tồn tại trong suy tư cá nhân và không hề có tham vọng trình bày như một bản báo cáo chi tiết khoa học của vấn đề.

Như trên đã nói, Phật Giáo Nam Tông du nhập việt Nam vào cuối thập niên 1930. Đây là thời kỳ lịch vô cùng quan trọng của dân tộc và PG Việt Nam, vì đây cũng chính là thời kỳ ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ Tịch Hồ chí Minh sáng lập và lãnh đạo. Trong giai đoạn bối cảng lịch sử XHVN mà điểm hội tụ chính là tại Thành Phố này, đang liên tục diễn ra những cao trào đấu tranh cách mạng hào hùng và anh dũng của các tầng lớp  nhân dân đấu tranh trong cuộc kháng chiến kiên cường và bất khuất chống thực dân để dành lại tự do cho Tổ Quốc.Trong bối cảnh lịch sử ấy, tuyệt đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam nhiệt liệt hưởng ứng theo lời kêu gọi thiêng liêng của Tổ Quốc, nhất là đứng lên cùng toàn dân toàn quân tích cực tham gia cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại đầy chính nghĩa của dân tộc, mặt khác ra sức tích cực hoạt động để đẩy mạnh công cuộc vận động thống nhất và chấn hưng PG nước nhà, nhằm thực hiện tinh thần lời dạy của Đức Phật: vì lợi lạc quần sanh ,vô ngã vị tha, phát huy truyền thống yêu nước phụng đạo của lịch sử PG Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ đạo pháp và dân tộc, vừa khế hợp với yêu cầu vận động sức mạnh tổng hợp đoàn kết dân tộc trước thực tiễn tình hình đất nước, vừa không ngừng đưa PG Việt Nam theo kịp xu thế phát triển chung của PG các nước láng giềng và PG thế giới.

Chính sự ra đời của PG Nam Tông trong bối cảnh lịch sử ấy của dân tộc và PG Việt Nam và tạo nên cơ duyên thuận lợi cho quá trình hội nhập nhanh chóng và phát triển nhịp nhàng của PG Nam Tông trong vận hội chung của đất nước và sánh vai cùng với thành phần khác trong cộng đồng PGVN. Và cũng nhờ vậy nên trải qua biết bao biến cố đổi thay thăng trầm của lịch sử PG và dân tộc,PG Nam Tông vẫn luôn sắc son gắng bó và được phát triển hài hòa cùng chung với sức sống và vận mệnh của dân tộc và cộng đồng PGVN kể từ khi du nhập đến nay, và cũng qua đó, đã cùng với các tổ chức hệ phái khác, có những cống hiến thiết thực nhất định trong nhiều lĩnh vực hoạt động Phật sự, góp phần hoàn thành sứ mệnh phụng sự đạo pháp và phục vụ nhân nhân trong sự nghiệp chung của PGVN và cùng chung sức xây dựng PGVN trở thành một thực thể vững mạnh, tồn tại hòa điệu nhịp nhàng trong mạch sống dân tộc trải qua bao cuộc thịnh suy thăng trầm của đất nước bốn ngàn năm văn hiến.

Nói đến công đức khai sơn phá thạch để cho PG Nam Tông được thực diện trên đất nước Việt Nam là nói đến công lao của một số chư tăng và phật tử Việt Kiều sinh sống trên đất nước Campuchia. Họ đã kết hợp với một số phật tử nhiệt thành trong nước, ra sức xây dựng nền móng ban đầu cho PG Nam Tông tại VN.Trong số các vị có công đầu ấy, đáng được nhắc đến là sự đóng góp đắc lực của các nhà sư và cư sĩ tiêu biểu như:Bác sĩ thú ý Lê Văn Giảng( về sau xuất gia là cố Hoà Thượng Hộ Tông) và Ông Nguyễn Văn Hiểu cùng số bạn bè thân hữu của họ đã cùng với một số các bậc cao Tăng khác như: Hoà thượng Bửu chơn, Hoà thượng Thiện Luật, HT Giới Nghiêm, HT Ẩn Lâm, HT Tối Thắng v.v...đã dành nhiều thời gian và tâm huyết cho công cuộc hoằng dương PG nguyên thuỷ tại VN và giờ đây các vị ấy đã trở thành các bậc danh Tăng thạc đức tiền bối và những cư sĩ lão thành có công lớn  trong lịch sử du nhập và xây dựng PG Nam Tông tại VN.

Trong giai đoạn đầu có mặt tại VN, các Tu sĩ và cư sĩ Nam Tông chỉ tập trung vào việc tu tập thiền quán, biên soạn kinh sách, thuyết giảng phật pháp, hướng dẫn cho phật tử sơ cơ tu học và thực hành giáo lý chánh truyền nguyên thuỷ của Đức Phật để giúp họ loại bỏ dần những tập tục lạc hậu, mê tín dị đoan không phù hợp với tính ngưỡng chánh pháp của đạo Phật, tìm địa điển thích hợp để xây dựng cơ sở tòng lâm tự viện làm nơi tu học và hoằng pháp lợi sanh cho chư tăng và phật tử, đơn giản hóa trong cách thờ phượng và nghi lễ cúng kíên. Chính những sinh hoạt đặc thù nguyên thuỷ ấy đã thu hút nhiều người cảm kích xu hướng tin theo, và cũng vì vậy mà tuy hiện diện chưa được bao lâu, PG Nam Tông đã càng lúc càng phát triển nhanh chóng và đáng kể về số lượng  chư Tăng và tín đồ.

Nhiều ngôi chùa đã được xây dựng tại Sài Gòn và một số tỉnh thành lân cận cũng như tại một số tỉnh thành miền Trung: trong đó ngôi Bửu Quang Tự là tổ đình đầu tiên của Phật giáo Nam Tông, toạ lạc tại xã Tam Bình, huyện Thủ Đức cũng đã được xây dựng vào cuối năm 1937.Đây là những nổ lực tập trung của chư tăng và phật tử Nam Tông trong công cuộc đặt nền móng ban đầu cho sự hình thành vá phát triển qua các giai đoạn phát triển của lịch sử PG Nam Tông, và được xem là những hoạt động đặc trưng của PG Nam Tông tại VN từ khi vừa có mặt tại VN.

Cũng ngay từ buổi giao thời đó,PG Nam Tông trước tình hình bối cảnh đất nước đang lâm cảnh chiến tranh ly loạn, đạo phật Việt Nam rơi vào tình cảnh phân hóa trầm trọng, trong một xã hội có chiến tranh, tâm phân tán, vàng thau lẫn lộn, thật giả khó phân, có người yêu nước lẫn kẻ bán nước với những xu hướng chính trị, quan điểm chánh nghĩa, phi nghĩa bất đồng tình hình xã hội, chính trị rối ren phức tạp, lại thêm tác hại nghiêm trọng của chính sách thực dân để trị, càng làm suy yếu sức mạnh nội bộ dân tộc Việt Nam càng dễ bề thôn tính và cai trị. Chính trong tình cảnh nước mất nhà tan, nhân dân bất ổn ấy, người phật tử Việt Nam vốn thừa hưởng truyền thống yêu nước từ ngàn xưa của dân tộc và phật giáo, và những tăng ni phật tử tức thời, có tâm huyết vận mệnh sống còn của đất nước, của dân tộc và đạo pháp, làm sao có thể bình chân toạ thị, và cũng vì vậy đã có biết bao tăng sĩ Việt Nam, trong đó có một số nhà sư Nam Tông”cởi Cà Sa mặc chiến bào”, lên đường đi theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ Quốc, tham gia kháng chiến chống chủ nghĩa thực dân để bảo vệ giang sơn gấm vóc của Tổ Quốc, tiêu biểu như các vị sư Tâm Kiên, Hữu Nghiệp v.v... cùng với một số nhà sư khác và cư sĩ khác đã ra đi trong khi đang còn tu học và sinh sống trên đất nước Campuchia.

Cũng cần mở ngoặc ghi nhận ở đây mối quan hệ thường xuyên gắn bó giữa phật giáo Nam tông Việt Nam trong nước và phật giáo Campuchia cũng như cộng đồng phật tử người Việt sinh sống trên đất nước này, đã không ngừng được tăng cường cũng cố, tạo nên mối quan hệ hữu nghị hợp tác ân tình quan trọng, xuyên suốt qua bao thời kỳ lịch sử  thăng trầm của dân tộc và phật giáo hai nước Việt Nam–Cam puchia càng thêm tốt đẹp, trong đó có sự đóng góp đáng kể của PG Nam  Tông VN.

Facebook

Twitter

Google

Thư từ, tin tức, bài viết xin gửi về địa chỉ trisu@phattuvietnam.net. Để biết hướng dẫn viết tin, gửi tin, đăng tin, xử lý hình ảnh, xin bấm vào đây. Rất mong nhận được sự cộng tác của chư Tôn đức Tăng Ni, quý Phật tử và độc giả gần xa