Nam mô Bổn sư Thích ca mâu ni phật.
Kinh bạch chư Tôn đức Tăng, Ni.
kính thưa quí Thiện nam, Tín nữ.
Theo như những thông tin và hình ảnh, từ đầu năm Canh dần đến giờ, Phật giáo thủ đô nói riêng, cả nước nói chung đã có những lễ và hội đông và lớn, với số người tham dự từ 6 số 0 trở lên. Đó là điều đáng vui và đáng mừng.
Tuy nhiên, xin có góp ý như thế này.
Y và hậu mà người xuất gia xử dụng đều gắn lên đó nhiều qui định và ý nghĩa, như luật dạy. Và tùy theo trường hợp, người xuất gia nên dùng Y như thế nào cho thích hợp.
Thế thì, chung cuộc lại, phải khoát trên người một loại Y nào đó thì người xuất gia mới mang trên mình, cả nội dung và hình thức,là một Tăng, là ruộng phước xho thế gian.
Chúng ta thấy gì qua lễ cung nghinh Xá lợi và lễ mừng thọ này.
Trước tiên, lễ mừng thọ được tổ chức trang nghiêm và trật tự. Trong khi ấy, lễ cung nghinh Xá lợi lại quá lộn xộn và ô hợp. Chúng ta không nên nghĩ lễ cung nghinh Xá lợi đông người quá, rồi để mất trật tự và mất trang nghiêm, khi mà ngay chư Tôn đức bưng Xá lợi cũng, hoặc là gần như vậy, bị lấn cả lối đi. Nếu chúng ta cho rằng, đó là điều tất yếu khi lễ ấy đông người quá. Thì sự đông người ấy, theo tôi nghĩ, chẳng lấy gì làm mừng, vì như thế đâu biểu tượng gì cho sự thuần thành và trang nghiêm. Chúng ta nên nhớ, thông qua những đại lễ Phật đản hoặc các lễ tang các bậc tôn đức, số người tham dự có thể đông hơn hoặc bằng lễ cung nghinh Xá lợi, nhưng được tổ chức rất trang nghiêm. Trong khi ấy, lễ cung nghinh Xá lợi lại có được sự đầu tư thời gian rất dài (có thể trên 2 tháng là ít), và tiền rất lớn ( vận chuyển thôi thì hết 100.000 USD), nhưng rồi buổi lễ lại rất bát nháo ( tôi xem video). Chúng ta có thể hy vọng gì nơi tâm số lượng người ấy, khi mà đối với chính Xá lợi Phật mà họ còn không giữ nỗi sự thuần khiết và trang nghiêm được.
Thứ nữa, trong buổi lễ mừng thọ, chư Tôn đức phần lớn là có khoát Y. Còn lễ cung nghinh Xá lợi thì sao? Ngoài chư Tôn đức Nam tông ra, thì chư vị Bắc tông lại không có ai khoát Y cả, chỉ thuần mặc hậu mà thôi. Chưa nói là còn đội mũ nữa. Đừng ai nói là do khí hậu lạnh nghen?
Hình thức và nội dung đều cần thiết như nhau. Chúng ta nên nhớ như thế này : Đạo vốn vô hình tướng, nhưng nếu lìa hình tướng thì ai mà tìm đến Đạo được.
Thêm nữa, tại sao không có buổi thuyết giảng nào về Xá lợi trước, trong khi, hoặc sau lễ cung nghinh hầu mong truyền tải nội dung và ý nghĩa cho quần chúng biết. Xá lợi được kinh điển cũng như các bộ luận nói đến rất nhiều và rất rõ. Chính ngay khi Phật còn tại thế, theo kinh miêu tả, chưa từng khuyến khích vẽ chơn dung Ngài. Thậm chí có người tự làm để thờ hoặc để chiêm ngưỡng, Phật liền ngăn. Nhưng đối với Xá lợi, Phật lại dạy rất kỹ cách xây tháp và cách thờ. Các bộ luận lớn cũng đề cập đến.
Do thiếu xót như vậy, nên tình trạng đa số người đến chùa Bái đính lấy tiền nhét tượng này tượng kia tùm lum. Có tượng bị gãy tay vì bị vuốt ve nhiều quá. Buồn cười thiệt.
Chúng ta trông mong gì khi Phật giáo có những ngôi chùa lớn mà lại có những tình trạng ấy. Nếu không chỉnh đốn và suy nghĩ sâu xa, thì những ngôi chùa ấy, nói thật, chỉ là vật trang trí cho vui thôi chứ không hơn không kém.
Và rồi, điều chắc chắn là như thế này, sau lễ cung nghinh rầm rộ, chẳng ai hiểu Xá lợi là gì? Và họ chỉ tin rằng, ừ, chùa kia chùa nọ có Xá lợi đó bà con, cứ đến lạy đi rồi thì làm ăn hên lắm, bệnh ung thư cũng hết chứ nói chi là...Rồi lấy tiền vãi, nhét lung tung là điều xảy ra tất yếu thôi. Chính hàng xuất gia thiếu xót nơi đoạn đầu, mà tệ nạn ở đoạn giữa và đoạn sau rối tung cả lên, không biết chừng nào mới dẹp được.
Nguyện cầu Tăng luân củng cố, Phật nhật huy hoàng, nhà nhà hòa kính, chốn chốn bình an.
Nam mô Hoan hỷ tạng bồ tát

Thầy Minh Hạnh vừa đề cập đến một vấn đề rất nhạy cảm, tế nhị. Đó là góp ý về việc mặc y hậu của một số Thầy. Người trước không làm gương, người sau lại càng ỷ lại, thiếu sót theo người trước. Thế thì còn đâu hình ảnh trang nghiêm của Tăng già Đất Việt nữa.
Nhân đây, con cũng xin có vài lời nhận xét thêm: Trong các buổi đại lễ của Phật giáo, chỉ có vị Sám chủ tụng kinh, Phật tử hòa theo, còn các Thầy khác thì ngồi yên, không hề tụng theo. Mặc dù đây chỉ là những bài kinh cơ bản, có kinh đọc hẳn hoi, tông môn nào cũng có thể đọc được...Và hình như các vị Hòa thượng tuổi hạ càng cao thì càng ít tụng kinh theo đại chúng...

Tôi có duyên lành được về Chùa Bái Đính với tâm nguyện được chiêm bái xá lợi Phật. khi đến chùa tôi cũng rất ngưỡng mộ "Tâm Đức " của cá nhân cũng như doanh nghiệp đã đầu tư một công trình tâm linh với một qui mô lớn như vậy. Tôi nhìn thấy dòng người đổ về chùa quá đông tôi cũng thấy mừng .nhưng khi vào chùa trong lòng tôi dâng lên một nỗi xót xa. khi tận mắt chứng kiến cảnh lộn xộn người ta coi chùa như là bãi rác tha hồ xả, vô tư bưng những con gà bày trên bàn Phật, cúng xong có thể ngồi bất cứ chỗ nào để ăn,Tiền vàng hàng mã quá nhiều bày la liệt, tiền lẻ đặt lễ rơi đầy xuống cứ thế người ta dẫm lên tôi không nhìn thấy một người nào trong ban tổ chức hướng dẫn sắp xếp cho có trật tự cả.Từ cổng chùa cho đến vào chùa cổ rác thải ngập lên không thể tưởng tượng được. Đối với các phật tử miềm bắc khi đến chùa số đông là tín ngưỡng. Đạo Phật là đạo Giác ngộ. sao Ban tổ chức không nhìn thấy số người đông đến chùa như thế thì ta phải làm gì để mang lại một giá trị tâm linh cho mỗi người đến chùa để người ta có cơ hội tỉnh thức chuyển mê thành ngộ.Ở mỗi con người đã sẵn lòng tham nếu như bằng các phương tiện hoằng pháp để giúp cho mỗi người đừng đắm mãi trong cái tham cầu , hiểu được giáo lý của đức phật tin theo luật "Nhân quả" .cái giá trị đó chắc còn cao hơn giá trị mà công trình đang đầu tư "Đồ sộ& Hoành tráng"