Thực tập thiền quán - phần 2: Bốn bài tập căn bản
image

Hãy chú tâm vào bụng. Nên nhớ là chú tâm, chứ không phải chú mắt vào bụng. Chú tâm vào bụng bạn sẽ thấy được chuyển động phồng xẹp của bụng. Nếu không thấy rõ được chuyển động của bụng, bạn có thể đặt hai tay lên bụng để "cảm giác" sự phồng xẹp. Một lúc sau, bạn sẽ nhận rõ sự chuyển động vào ra của hơi thở.

Bài Tập Thứ Nhất

Hãy chú tâm vào bụng. Nên nhớ là chú tâm, chứ không phải chú mắt vào bụng. Chú tâm vào bụng bạn sẽ thấy được chuyển động phồng xẹp của bụng. Nếu không thấy rõ được chuyển động của bụng, bạn có thể đặt hai tay lên bụng để "cảm giác" sự phồng xẹp. Một lúc sau, bạn sẽ nhận rõ sự chuyển động vào ra của hơi thở. Bạn hãy ghi nhận sự phồng lên khi hít vào và xẹp xuống khi thở ra. Mọi chuyển động của bụng đều phải được ghi nhận. Từ bài tập này bạn biết được cách chuyển động của bụng. Bạn không cần để ý đến hình thức của bụng mà chỉ cần theo dõi cảm giác, sức ép do chuyển động của bụng tạo nên mà thôi.
 
Đối với những người mới tập thiền, đây là phương pháp rất có hiệu quả để phát triển khả năng chú ý, định tâm và tuệ giác. Càng thực tập lâu càng thấy sự chuyển động rõ ràng hơn. Khi tuệ giác phát triển trọn vẹn thì ta sẽ nhận thức được những diễn tiến liên tục của tiến trình tâm-sinh-lý qua mỗi giác quan. Vì là người sơ cơ hành thiền, sự chú ý và khả năng định tâm còn yếu nên bạn sẽ thấy khó giữ tâm trên những chuyển động phồng xẹp liên tục. Do đó bạn có thể nghĩ rằng: "Ta chẳng biết cách giữ tâm trên mọi chuyển động phồng xẹp này".
 
Bạn cần nhớ rõ đây là một tiến trình học hỏi vì vậy hãy yên tâm tiếp tục hành thiền. Chuyển động phồng xẹp của bụng luôn luôn hiện hữu, vì vậy ta không cần tìm kiếm chúng. Thực ra, những thiền sinh mới chỉ cần đơn thuần chú tâm trên hai chuyển động phồng xẹp mà thôi nên sự thực tập cũng không khó khăn lắm. Bạn hãy tiếp tục thực tập bài tập số một này bằng cách chú tâm vào chuyển động phồng xẹp.
 
Đừng bao giờ lập đi lập lại ra lời những chữ phồng xẹp, chỉ cần niệm thầm mà thôi. Niệm thầm sẽ giúp quí bạn dễ chú tâm vào đề mục. Nhưng nếu niệm thầm cản trở sự chú tâm của bạn, thì bạn chỉ ghi nhận sự chuyển động của bụng mà không cần niệm thầm cũng được. Nên thở đều đặn tự nhiên tránh thở dài hay ngắn quá. Nhiều thiền sinh muốn thấy rõ sự phồng xẹp nên hay thở dài hoặc thở nhanh, làm như thế sẽ khiến bạn mệt.
 
Bài Tập Thứ Hai
 
Trong khi thực tập quan sát sự phồng xẹp của bụng những tư tưởng khác sẽ phát sinh làm bạn quên mất sự chú tâm. Tư tưởng, ham muốn, ý nghĩ, tưởng tượng, v.v... sẽ xuất hiện giữa những "phồng xẹp". Bạn không nên bỏ qua những phóng tâm hay vọng tưởng này mà phải ghi nhận từng phóng tâm một khi chúng phát sinh.
 
Khi tâm bạn tưởng tượng điều gì, bạn phải biết mình đang tưởng tượng và ghi nhận: "tưởng-tượng, tưởng-tượng, tưởng-tượng". Khi bạn chỉ đơn thuần nghĩ đến điều gì phải ghi nhận: "nghĩ, nghĩ, nghĩ". Khi bạn suy gẫm, ghi nhận: "suy-gẫm, suy-gẫm, suy-gẫm". Khi bạn có dự định làm điều gì hãy ghi nhận: "dự-định, dự-định, dự-định". Khi tâm bạn đi lang bạc không để ý đến phồng xẹp hãy ghi nhận: "phóng-tâm, phóng-tâm, phóng-tâm". Khi tưởng tượng hay đang đi đến một nơi nào phải ghi nhận: "đi, đi, đi". Khi đến thì ghi nhận: "đến, đến, đến". Khi nghĩ đến gặp người nào đó thì ghi nhận: "gặp, gặp, gặp". Khi nghĩ đến nói chuyện với ai thì ghi nhận: "nói, nói, nói". Khi bàn cãi thì ghi nhận: "bàn-cãi, bàn-cãi, bàn- cãi". Khi thấy hình ảnh màu sắc ghi nhận: "thấy, thấy, thấy".
 
Mỗi một khi tâm thấy gì, nghĩ gì đều phải ghi nhận cho đến khi chúng biến mất. Sau khi chúng biến mất ta lại chú tâm vào sự phồng xẹp. Phải chú tâm hành trì đừng chểnh mảng. Khi định nuốt nước bọt phải ghi nhận: "định, định, định". Khi nuốt phải ghi nhận: "nuốt, nuốt, nuốt". Muốn khạc nhổ, ghi nhận: "muốn, muốn, muốn" rồi lại trở về sự phồng xẹp. Nếu bạn muốn khum cổ ghi nhận: "muốn, muốn, muốn"; trong khi khum cổ ghi nhận: "khum, khum, khum". Khi bạn định ngửng cổ lên, ghi nhận: "định, định, định". Khi ngửng cổ lên ghi nhận: "ngửng, ngửng, ngửng". Tác động ngửng cổ hay khum cổ phải làm từ từ.
Sau khi đã chú tâm ghi nhận mỗi một động tác đó, ta lại trở về với sự phồng xẹp.
 
Bài Tập Thứ Ba
 
Vì phải liên tục thiền trong một khoảng thời gian khá dài với một tư thế ngồi hay nằm nên bạn sẽ cảm thấy mệt và thấy mỏi tay chân. Trong trường hợp này, bạn hãy chú tâm vào nơi mỏi mệt và ghi nhận: "mỏi-mệt, mỏi-mệt, mỏi-mệt". Hãy ghi nhận một cách tự nhiên, không mau quá cũng không chậm quá. Cảm giác mệt mỏi sẽ dần dần giảm đi và cuối cùng hết hẳn. Nếu sự mệt mỏi kéo dài đến độ không chịu đựng nổi, lúc bấy giờ bạn hãy thay đổi tư thế. Tuy nhiên đừng quên ghi nhận "muốn, muốn, muốn" trước khi thay đổi tư thế. Mỗi một chi tiết chuyển động nhỏ đều phải được ghi nhận một cách trung thực và thứ tự.
 
Nếu dự định đưa tay hay chân lên hãy ghi nhận: "dự-định, dự-định, dự-định" trong khi đưa tay hay chân lên thì ghi nhận: "đưa-lên, đưa-lên, đưa-lên". Duỗi tay, chân ra; ghi nhận: "duỗi, duỗi, duỗi". Khi đặt tay xuống, ghi nhận: "đặt, đặt, đặt". Khi tay hay chân tiếp xúc nhau ghi nhận: "tiếp-xúc, tiếp-xúc, tiếp-xúc". Hãy thực hiện mọi động tác thật chậm để dễ ghi nhận. Ngay khi bạn đã ở trong tư thế mới, bạn phải tiếp tục chú tâm vào sự phồng xẹp của bụng ngay. Nếu thấy tư thế mới không thoải mái, muốn đổi tư thế thì cũng phải ghi nhớ như trên.
 
Nếu thấy ngứa một chỗ nào đó, chú tâm vào chỗ ngứa và ghi nhận: "ngứa, ngứa, ngứa". Sự ghi nhận phải tự nhiên đừng quá mau cũng đừng quá chậm. Khi cảm giác ngứa biến mất lại trở về với sự phồng xẹp. Nếu ngứa quá không chịu được muốn gãi, ghi nhận: "muốn, muốn, muốn", rồi lại từ từ đưa tay lên, ghi nhận: "đưa-lên, đưa-lên, đưa-lên". Khi tay đụng chỗ ngứa, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng". Khi gãi nhè nhẹ vào chỗ ngứa, ghi nhận: "gãi, gãi, gãi". Khi đã ngứa, không muốn gãi nữa và muốn đưa tay về, hãy ghi nhận: "đưa-về, đưa- về, đưa-về". Khi tay trở về chỗ cũ và tiếp xúc với tay hay chân, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng". Rồi tiếp tục quan sát sự phồng xẹp của bụng.
 
Nếu thấy đau hay khó chịu, hãy chú tâm đến chỗ đau hay khó chịu đó. Hãy ghi nhận một cách rõ ràng và chính xác mọi cảm giác phát sinh, chẳng hạn, đau nhức, đè nặng, mệt, tê, cứng, v.v... Cần nhớ là những sự ghi nhận này phải tự nhiên; đừng vội vã quá cũng đừng trễ quá. Cơn đau, nhức có thể chấm dứt hay gia tăng. Khi cơn đau gia tăng cũng đừng hốt hoảng hay lo sợ gì cả mà chỉ cần tiếp tục thiền và một lát sau cơn đau sẽ lắng đi. Nếu cơn đau nhức vẫn kéo dài không thể chịu đựng nổi thì hãy bỏ qua sự đau nhức và chú tâm vào sự phồng xẹp.
 
Khi thiền của bạn tiến triển, bạn sẽ có những cảm giác đau đớn khó chịu. Bạn có cảm giác khó thở, nghèn nghẹn, có khi như bị kim chích, thấy nhột nhạt như có côn trùng bò trên thân mình. Bạn cũng có thể thấy ngứa ngáy, đau đớn như bị con gì cắn, bị rét run. Khi bạn ngưng thiền thì những cảm giác trên biến mất ngay. Khi bạn tiếp tục thiền trở lại và cứ mỗi khi bắt đầu định tâm thì những cảm giác khó chịu trên lại xuất hiện. Những cảm giác này không có gì đáng lo ngại. Đây không phải là dấu hiệu của bệnh hoạn mà chỉ là những cảm giác bình thường vẫn hiện diện trong cơ thể ta nhưng chúng bị che lấp vì tâm ta đang mãi bận rộn với những đối tượng trước mắt.
 
Khi thiền tiến triển, tâm ta trở nên bén nhọn, tinh tế nên dễ dàng nhận thấy những cảm giác này, khi mức độ thiền tiến triển hơn bạn sẽ vượt qua tất cả những chướng ngại này. Nếu tiếp tục và kiên trì thiền bạn sẽ không còn gặp những cảm giác khó chịu này nữa. Nếu bạn thiếu can đảm, thiếu quyết tâm và gián đoạn một thời gian thì bạn lại sẽ chạm trán với chúng lần nữa mỗi khi thiền của bạn tiến triển. Nhưng nếu gặp những cảm giác khó chịu này mà bạn vẫn quyết tâm và kiên trì tiếp tục hành thiền thì bạn sẽ chinh phục được chúng và bạn sẽ không bao giờ gặp những cảm giác khó chịu này nữa trong lúc hành thiền.
 
Nếu bạn dự định xoay mình hãy ghi nhận: "dự-định, dự-định, dự-định". Khi đang xoay ghi nhận: "xoay, xoay, xoay". Nhiều khi trong lúc đang hành thiền, bạn thấy thân thể mình lắc lư từ trước ra sau thì cũng đừng sợ hãi, đừng thích thú hay mong muốn tiếp tục lắc lư. Sự lắc lư sẽ chấm dứt nếu bạn chú tâm vào nó và tiếp tục ghi nhận: "lắc-lư, lắc-lư, lắc-lư" cho đến khi hết lắc lư.
 
Nếu đã ghi nhận nhiều lần mà thân hình vẫn còn lắc lư bạn hãy dựa vào tường hay nằm xuống một lát và vẫn tiếp tục hành thiền. Khi thân bị lay chuyển hay run rẩy cũng chú tâm ghi nhận như trên. Khi thiền tiến triển đôi khi bạn cũng sẽ cảm thấy rờn rợn run lên hoặc ớn lạnh ở xương sống hay toàn thân. Đó là trạng thái phỉ lạc, một thành quả đương nhiên khi thiền được tiến triển tốt đẹp. Khi tâm an trụ trong thiền thì bạn rất dễ bị giật mình bởi những tiếng động nhỏ. Lý do là tâm của bạn bây giờ rất bén nhạy trước mọi đối tượng của giác quan.
 
Trong lúc thiền nếu bạn cảm thấy khát nước, hãy ghi nhận cảm giác: "khát, khát, khát". Khi muốn đứng dậy, ghi nhận: "muốn, muốn, muốn" và chú tâm ghi nhận mỗi một tác động chuẩn bị đứng dậy, rồi chú tâm vào tác động đứng và ghi nhận: "đứng, đứng, đứng". Sau khi đứng dậy mắt bạn nhìn về phía có nước, ghi nhận: "nhìn, nhìn, nhìn". Khi muốn đi, ghi nhận: "muốn, muốn, muốn". Bắt đầu bước từng bước, ghi nhận: "đi, đi, đi" hay "trái, phải".
 
Bạn phải tỉnh thức trong mọi bước đi từ lúc bắt đầu đi cho tới khi đứng lại. Khi đi tản bộ hoặc thiền hành bạn cũng phải theo những nguyên tắc ghi nhận như trên. Hãy cố gắng ghi nhận những bước chân qua hai tác động: "dở, đạp", "dở, đạp". Khi bạn đã thuần thục với cách này, hãy chú tâm ghi nhận ba tác động: "dở, bước, đạp", "dở, bước, đạp".
 
Khi bạn thấy hoặc đi đến chỗ để nước phải ghi nhận: "thấy, thấy, thấy" hay "nhìn, nhìn, nhìn".
Khi dừng chân, ghi nhận: "dừng, dừng, dừng".
Khi đưa tay ra, ghi nhận: "đưa, đưa, đưa".
Khi tay đụng vào chén, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng".
Khi cầm chén, ghi nhận: "cầm, cầm, cầm".
Khi thọc tay vào lu, ghi nhận: "thọc, thọc, thọc".
Khi đưa chén lên môi, ghi nhận: "đưa, đưa, đưa".
Khi chén đụng vào môi, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng".
Khi cảm thấy mát, ghi nhận: "mát, mát, mát".
Khi nuốt, ghi nhận: "nuốt, nuốt, nuốt".
Khi để chén xuống ghi nhận: "để-xuống, để-xuống, để-xuống".
Khi thu tay về, ghi nhận: "thu-về, thu-về, thu-về".
Khi thòng tay xuống, ghi nhận: "thòng, thòng, thòng".
Khi tay đụng vào đùi, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng".
Khi muốn quay lui, ghi nhận: "muốn, muốn, muốn".
Khi quay lui, ghi nhận: "quay, quay, quay".
Khi đi, ghi nhận: "đi, đi, đi".
Khi đến nơi, muốn dừng lại, ghi nhận: "muốn, muốn, muốn".
Khi dừng lại ghi nhận: "dừng, dừng, dừng".
 
Nếu đứng một thời gian lâu, thì hãy chú tâm vào sự phồng xẹp của bụng. Nhưng khi bạn muốn ngồi hãy ghi nhận: "muốn, muốn, muốn". Khi đi đến chỗ ngồi, phải ghi nhận: "đi, đi, đi". Đến chỗ ngồi, ghi nhận: "đến, đến, đến". Xoay người trước khi ngồi, ghi nhớ: "xoay, xoay, xoay". Ngồi xuống ghi nhận: "ngồi, ngồi, ngồi". Phải ngồi xuống chầm chậm và ghi nhận mọi chuyển động của sự ngồi. Bạn phải chú ý đến từng tác động một của tay chân khi ngồi. Ngồi xong lại tiếp tục theo dõi sự phồng xẹp của bụng.
Khi bạn muốn nằm, ghi nhận: "muốn, muốn, muốn"; rồi lại ghi mọi tác động của sự nằm: nghiêng người, chống tay, đặt đầu, duỗi chân, nằm... tất cả những động tác này phải làm chầm chậm. Lúc nằm xuống rồi lại tiếp tục theo dõi sự phồng xẹp. Trong khi nằm nếu cảm thấy đau nhức, mệt mỏi, ngứa ngáy... Đều phải ghi nhận.
 
Ghi nhận mọi cảm giác, suy nghĩ, ý kiến, cân nhắc, suy xét và mọi tác động của tay chân và thân thể. Nếu thấy không còn cảm giác gì đặc biệt đáng ghi nhận thì hãy tiếp tục ghi nhận sự phồng xẹp. Khi buồn ngủ, ghi nhận: buồn ngủ. Nếu bạn có đủ năng lực tập trung trong thiền, bạn có thể vượt qua sự buồn ngủ và cảm thấy tươi tỉnh, lúc bấy giờ bạn hãy tiếp tục theo dõi sự phồng xẹp, nếu bạn không thắng được cơn buồn ngủ hãy tiếp tục niệm phồng xẹp cho đến khi ngủ.
 
Giấc ngủ là sự liên tục của luồng hộ kiếp hay tiềm thức, giống như trường hợp của tâm lúc tái sinh hay của tâm lúc chết, cái tâm lúc này rất yếu ớt không thể nhận thức được gì cả... Khi bạn thức, tâm này tiếp tục xuất hiện giữa những lúc bạn nhìn, nghe, nếm, ngửi, xúc chạm và suy nghĩ. Nhưng tâm này xuất hiện rất yếu và không tồn tại lâu nên khó nhận thấy. Tâm này sẽ duy trì liên tục khi bạn ngủ. Khi bạn thức dậy, thì mọi tư tưởng và mọi đối tượng sẽ được nhận thức rõ ràng liền.
 
Vào lúc thức giấc, bạn phải hành thiền ngay. Là thiền sinh mới vì vậy bạn khó có thể tỉnh thức vào những giây phút đầu tiên lúc mới thức dậy. Nhưng bạn phải giác tỉnh ngay lúc bạn nhớ lại rằng mình đang hành thiền. Chẳng hạn lúc thức dậy,bạn nghĩ tưởng đến điều gì thì phải tỉnh thức mà ghi nhận ngay: "nghĩ-tưởng, nghĩ-tưởng, nghĩ-tưởng". Rồi tiếp tục với phồng xẹp. Khi thức dậy bạn phải chú tâm đến những chi tiết của hoạt động cơ thể. Mọi tác động của tay chân và thân thể phải được ghi nhận một cách tỉnh thức. Lúc thức dậy bạn có nghĩ rằng bây giờ là mấy giờ không? Nếu nghĩ đến giờ thì phải ghi nhận: "nghĩ, nghĩ, nghĩ". Bạn chuẩn bị rời khỏi giường ngủ hãy ghi nhận chuẩn bị. Khi từ từ ngồi dậy phải ghi nhận: ngồi dậy. Lúc đang ở tư thế ngồi, ghi nhận: "ngồi, ngồi, ngồi".
 
Nếu còn ngồi ở giường một lúc lâu mới đứng dậy đi thì phải chú tâm đến phồng xẹp, tiếp theo đó. Lúc rửa mặt hay tắm, cũng phải để tâm ghi nhận mọi chi tiết; chẳng hạn, nhìn, ngắm, duỗi, cầm, nắm, ấm, lạnh, chà xát, v.v... Lúc trang điểm, lúc làm giường, lúc đóng cửa, cầm nắm vật gì đều phải chú tâm ghi nhận theo thứ tự.
Bạn cũng chú ý từng tác động một trong lúc ăn:
 
Khi nhìn thức ăn ghi nhận: "nhìn, nhìn, nhìn".
Khi múc thức ăn ghi nhận: "múc, múc, múc".
Khi đưa thức ăn lên miệng ghi nhận: "đưa, đưa,đưa".
Khi thức ăn đụng môi, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng".
Khi thức ăn vào đến miệng, ghi nhận: "vào, vào, vào".
Khi miệng ngậm lại, ghi nhận: "ngậm, ngậm, ngậm".
Khi bỏ tay xuống, ghi nhận: "bỏ xuống, bỏ xuống, bỏ xuống".
Khi tay đụng dĩa, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng".
Khi nhai ghi nhận: "nhai, nhai, nhai".
Khi biết mùi vị ghi nhận: "biết, biết, biết".
Khi nuốt, ghi nhận: "nuốt, nuốt, nuốt".
Khi thực phẩm vào trong cuống họng chạm vào cuống họng, ghi nhận: "đụng, đụng, đụng".
 
Hãy chú tâm theo dõi mỗi khi bạn múc một muỗng cơm cho đến khi xong bữa ăn. Lúc mới thực hành sẽ có rất nhiều thiếu sót. Đừng ngại điều đó, sau một thời gian kiên trì tập luyện, sự thiếu sót ghi nhận sẽ giảm đi. Khi mức thiền tập của bạn tiến triển đến mức độ cao hơn bạn sẽ còn ghi nhận được thêm nhiều chi tiết hơn những điều đã đề cập ở đây.
 
(Còn tiếp)

Dịch giả: Tỳ khưu Khánh Hỷ (Trần Minh Tài), Hiệu đính: Tỳ khưu Kim Triệu

Thư từ,  bài viết, hình ảnh xin gửi về địa chỉ: trisu@phattuvietnam.net. Để xem hướng dẫn viết, gửi bài và đăng ký cộng tác viên, xin bấm vào đây. Đường dây nóng: 0904.087.882 (Phật sự Hà Nội); 0989.047.041 (Phật sự TP. Hồ Chí Minh); 0907.678302 (Phật sự Tây Nguyên); 0983.376.774 (Phật sự Hải Phòng).

Subscribe to comments feed Phản hồi (10 bài gửi)

tam nhu 20/05/2011 19:54:19
toi thay quy vi noi deu co ly khi hanh gia thay duoc tam minh rong rang sang suot thi ta se khong tru o trong hay o ngoai ta cu viec soi chieu ngu uan van hanh luc nay phap se hien lo
MINH NHAT 19/01/2011 11:07:55
Tôi thấy quí vị nói đều có lý. Tôi chỉ xin bổ sung thêm, khi tập đến thở toàn thân, coi thân mình như bao tải ,hơi thở ra vào theo tất cả các lỗ chân lông, một thời gian thấy rất thỏa thích. Tiếp đến tập "hoàn", khi đó nghĩ rằng:thôi không ghi nhận nữa, và khởi nghĩ, vừa rồi ta ghi nhận các cảm giác bằng gì? Và tự trả lời :bằng Tâm. Thế tâm ở đâu? ta lại quán sát một lượt từ đỉnh đầu xuống đến chân, tâm lướt đến đâu là ta chỉ nhận biết chỗ đó, còn chỗ khác ta không biết, từ đó ta rút ra kết luận tâm không trụ tại một chỗ nào cả, hay là Tâm trụ chỗ vô trụ, tức là không có tâm năng quán, đã không có tâm năng quán thì tâm sở quán cũng không, tâm liền hoàn toàn tĩnh lặng, dứt năng, sở .Trụ tâm trong trạng thái rỗng rang .
Nam Định 21/10/2010 22:03:39
Hoàng thi Duyên thân mến ,Nếu học thiền theo các thầy nói " Theo kinh nguyên thủy " Bất ly dục ly ác pháp".Ta con thèm ăn ngon ,là chưa ly dục vẫn khởi ,để ngồi thiền ta nên giữ phần giới hạnh thì mới sinh Định ,và có định mới sinh Tuệ.Do vậy Đức Phật khuyên người Phật tử " mới thiền " nên thiền xả tâm ,chức không cưỡng ép bắt phải quên vọng tưởng ngay đó là ép sát.Một điều giữ giới quyết định cho ta càng nhanh tới nhập thiền a.Hoặc ta nên tham khảo :http://www.phatgiaonguyenthuy.com/Trang2/chuyende/thiendinh/u-thientue/44.htm (mục số 9)Như Hoàng Thịnh đã nói.
Hoang Thinh 12/09/2010 01:57:34
Bạn Huy Thanh thân mến, để giải đáp thắc mắc bạn có thể tham khảo bài viết về sự khác biệt giữa thiền định và thiền minh sát theo địa chỉ sau:
http://www.trungtamhotong.org/NoiDung/ThuVien/MinhSatTuTap/MinhSat1.htm#9
hoặc
http://www.phatgiaonguyenthuy.com/Trang2/chuyende/thiendinh/u-thientue/44.htm (mục số 9)
Chúc bạn tìm được câu trả lời.
hoàng thị duyên 05/04/2010 16:25:53
con ko phải là người tu hành nhung con rất thích đạo phật. nếu mình ko ăn chay thi co được ngồi thiền không? và cách ngồi thiền ntn?
Nam đinh 13/10/2009 23:31:33
Da thưa Diệu hạnh nói rất dúng với nhiều sách .Tôi thấy Thầy Thích Chân Quang cũng có băng giảng " lợi ích của thiền định- Thiền định.." Huy thanh nên tham khảo .Xin lỗi bạn ở đâu có ở Hà nội mình tặng mấy đĩa xem cho vui.Có thể nhờ Cô Diệu Hạnh bố thí ( xin lỗi Cô Diệu hạnh có gần Hà nội không a. Nam định
Dieu Hanh 25/04/2009 11:26:24
@ Huy Thanh: phải biết rõ toàn thân và nhận biết xung quanh không phải là "phóng tâm lang thang" như bạn nói.

Các thiền sư vẫn hướng dẫn phật tử chú tâm vào 1 đối tượng: Tập trung vào phần bụng (với người căn cơ thấp, người mới tập thiền). Tập trung vào hơi thở (với người căn cơ cao, người có nội công, thiền định thuần thành).

- Thứ nhất: Việc quán thân hay còn gọi là kỹ thuật Điều thân --> đây là kỹ thuật cơ bản của thiền, tuy là xuất phát thấp nhưng đừng chủ quan coi thường nó. Điều thân sẽ là nền móng sau này cho người tập thiền.

Bạn có thể hình dung: Điều thân giống như phần rễ cây. Còn Quán hơi thở giống phần ngọn cây.

- Thứ hai: nhận biết xung quanh là để tránh thất niệm. Ví dụ: bạn đang ngồi thiền, khách đến nhà gọi tên bạn, bạn không nghe thấy, không chú ý bên ngoài thì gọi là thất niệm.

Ví dụ: bạn ngồi thiền và mắt nhìn xuống dưới, mắt bạn phải nhìn thấy rõ chứ không phải là nhòe mờ mờ, mặc dù bạn vẫn đang chú tâm vào phần bụng, và vẫn phải nhận biết toàn thần. Ai ngồi thiền, mắt nhìn xuống mà không nhìn rõ thì dần dần sẽ bị hư thị giác.
Dieu Hanh 25/04/2009 11:11:40
Tui muốn bổ sung ý kiến thắc mắc của Huy Thanh. Theo sư phụ của tui dạy về thiền Tứ Niệm Xứ thì việc tập trung hơi thở ở mũi khác với tập trung ở bụng như sau:

- Việc tập trung hơi thở ở mũi là dành cho người thiền định công phu thuần thành, lâu năm, nội lực cao. Bởi khi ta tập trung hơi thở ở mũi thì khí sẽ chạy lên phía trên đầu. Nếu nội công chưa cao thì sẽ dễ bị căng thẳng đầu óc.

- Do đó, người mới học thiền, người không xuất gia nên tập thiền và chú ý ở bụng (khu vực đan diền cách duới rốn vài cm). Tập trung vào bụng cũng là trung đạo, để khí không chạy rút lên đầu.
phuong lan 21/04/2009 22:20:20
Bạn huy thanh thân mến
Khi bạn thực hành thiền định, để đạt được sự tĩnh lặng, bạn thường đóng sáu căn, tách rời với thế giới bên ngoài (thực tại) chú tâm vào một đề mục duy nhất để trụ tâm lại một chỗ. Khi đã đạt được định, bạn có thể ngồi hàng giờ hoặc cả ngày trong định, tách rời bạn với thực tại để tận hưởng hạnh phúc (vì ở đâu có sự an tĩnh thì ở đó có hạnh phúc)và trạng thái định như vậy sẽ rất nguy hiểm.
Thiền Minh sât tuy chủ yếu vẫn tập trung vào hơi thở để có được sự định tâm, nhưng người hành thiền vẫn ghi nhận tất cả những diễn biến xảy ra chung quanh (tiếng động, mùi hương...), trong thân (ngứa, nóng, lạnh)hoặc trong tâm (suy nghĩ, cảm xúc...)việc ghi nhận này giúp cho bạn tỉnh thức,và do vậy, tuy bạn vẫn có được sự định tâm do bám vào hơi thở (hoặc do chú tâm theo dõi vào một chỗ đau nhức trong thân trong quá trình hành thiền), nhưng bạn vẫn không bị tách rời khỏi thực tại, chính nhờ sự tỉnh thức này mà trạng thái định trong thiền Minh sát không những nguy hiểm mà còn đem lại tuệ giác cho người hành thiền.
Mặc dù thiền Minh sát không tập trung tâm vào một đề mục cố định mà phát huy khả năng định tâm trên những đề mục thay đổi liên tục của thân tâm, nhưng không có nghĩa là người hành thiền Minh sát chạy theo vọng tưởng. Lý do là người hành thiền chỉ ghi nhận những sự kiện xảy ra trong quá trình hành thiền mà thôi mà không để tâm chạy theo diễn biến của sự kiện. Chẳng hạn khi đang hành thiền, bạn nghe tiếng còi xe, bạn chỉ đơn giản ghi nhận "nghe, nghe, nghe" cho đến khi không còn nghe tiếng còi xe nữa để thấy sự vô thường, sinh diệt của sự vật, và đến đó là chấm hết, sau đó bạn sẽ tiếp tục quay về tập trung vào hơi thở hoặc tiếp tục quan sát cái chân đau, bạn sẽ không để tâm bắt lấy cảnh rôi thắc mắc rằng tiếng còi này là của xe nào, tại sao nó lại đến đây, tiếng còi này giống xe của bạn mình quá, chắc bạn của mình đến nhà chơi ... do vậy, bạn không hề bị phóng tâm khi hành thiền Minh sát.
Lấy một ví dụ cho bạn dễ tưởng tượng. Khi hành thiền MS thì tâm của bạn giống như một tấm gương vậy, khi cảnh đến thì ảnh hiện trong gương, khi cảnh đi thì ảnh cũng biến mất, không lưu luyến, vấn vương gì.
Hành giả hành thiền MS sẽ tập một thói quen thấy rồi buông, không dính mắc, mà không dính mắc thì không phiền não, không đau khổ, đúng vậy không?
huy thanh 21/04/2009 12:11:06
Tôi có thắc mắc, trong thiền định người hành thiền chỉ tập trung tâm vào một đối tượng duy nhất để định tâm.
Với thiền Minh Sát, thì tâm không tập trung vào một đối tượng duy nhất (hơi thờ) mà còn phải ghi nhận tất cà những gì xảy ra chung quanh và trong thân của mình. Như vây tôi nghĩ rằng tâm sẽ phóng đi lang thang, đâu có định được. Ai đã có kinh nghiệm về tu tập thiền quán xin giải thích dùm tôi điểm này. Cám ơn
tổng cộng: 10 | đang hiển thị: 1 - 10
Tên người gửi:
Địa chỉ mail:

Bộ gõ tiếng Việt Bật Tắt
Captcha
  • email Gửi bài viết này cho bạn bè
  • print Xem dưới dạng bản in
  • Plain text Xem dưới dạng thuần văn bản
Thông tin tác giả