Sáng ngày 24/06/2026, tại Nhà văn hóa lao động tỉnh Nghệ An, BTS GHPGVN tỉnh Nghệ An đã phối hợp cùng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội), Viện Trần Nhân Tông, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, Trường Đại học Vinh long trọng tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Phật giáo Nghệ An: Giá trị truyền thống và định hướng phát triển”. Đây cũng là sự kiện đặc biệt kỷ niệm 15 năm thành lập Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An (2011-2026) và chào mừng Đại hội Phật giáo tỉnh Nghệ An nhiệm kỳ 2026-2031.
Quang lâm chứng minh Hội thảo có: Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu – UVTT HĐCM, Phó Chủ tịch thường trực HĐTS GHPGVN; Trưởng lão Hòa thượng Thích Quang Nhuận – UV HĐCM, Chứng minh Ban Văn hóa TW GHPGVN; Hòa thượng Thích Quảng Tùng – Phó Chủ tịch HĐTS, Trưởng Ban Từ thiện Xã hội TW GHPGVN; Hòa thượng Thích Hải Ấn – UVTT HĐTS, Phó trưởng Ban thường trực Ban Văn hóa TW GHPGVN; Thượng tọa Thích Không Nhiên – Phó Giám đốc Trung tâm Phật giáo Liễu Quán (Huế).
Ban điều hành Hội thảo có: Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu; Hòa thượng Thích Thọ Lạc – UVTT HĐTS, Trưởng Ban Văn hóa TW GHPGVN, Phó trưởng Ban thường trực BTS GHPGVN tỉnh Nghệ An; GS.TS Hoàng Anh Tuấn – Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn; PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh – Nguyên Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật (ĐHQG Hà Nội); PGS.TS Nguyễn Trọng Điệp – Phó Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông; PGS.TS Nguyễn Thị Thu Cúc – Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Vinh; TS. Trần Thị Phương Lan – Vụ trưởng Vụ Văn hóa – Văn nghệ (Ban Tuyên giáo TW); PGS.TS Trần Đình Nhã – Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội; TS. Trần Thị Mỹ Hạnh – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An; ThS. Phạm Quốc Vinh – Phó trưởng Ban Tôn giáo, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An.
Phát biểu khai mạc, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu nhấn mạnh: “Phật giáo đã có mặt trên mảnh đất Nghệ An từ rất sớm, từ thuở Hoan Châu còn là vùng đất tiền tiêu phía Nam của Đại Việt. Những ngôi chùa cổ, những tấm bia đá, những đại hồng chung, những pho tượng, những bộ mộc bản trải qua bao thăng trầm lịch sử vẫn còn đó, âm thầm lưu giữ hồn thiêng của một vùng Phật giáo đặc sắc. Phật giáo xứ Nghệ không chỉ là tôn giáo mà còn là một phần không thể tách rời của bản sắc văn hoá, của tâm hồn và tính cách người dân xứ Nghệ qua bao thế hệ.”
Trưởng lão Hòa thượng cũng đánh giá cao những kết quả nghiên cứu được trình bày tại hội thảo; bởi đó không chỉ có giá trị học thuật mà còn cung cấp luận cứ khoa học thiết thực cho công tác bảo tồn, phát huy và phát triển giá trị di sản Phật giáo Nghệ An; đóng góp vào sự nghiệp xây dựng Nghệ An thành trung tâm kinh tế, văn hoá vùng Bắc Trung bộ theo tinh thần Nghị quyết số 39-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh cho biết, Hội thảo lần này có sự kế thừa, là kết quả của những nghiên cứu được thực hiện từ nhiều hoạt động khoa học từ trung ương đến địa phương trước đây. Trong đó, đặc biệt phải kể đến cuộc khảo cổ Nhạn Tháp do Hội khảo cổ Việt Nam tiến hành từ năm 1985 – 1986; quá trình khảo sát, nghiên cứu di sản Phật giáo Nghệ An bởi Trung Tâm Phật giáo Liễu Quán (Huế) tổ chức trong nhiều năm qua; và đợt khảo sát thực tế do các đơn vị đồng tổ chức Hội thảo tiến hành từ đầu năm nay tại Nghệ An.
Hội thảo quy tụ hơn 80 tham luận của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đến từ nhiều viện, trung tâm nghiên cứu, trường đại học, các cơ quan quản lý trung ương và địa phương trong cả nước cùng chư Tôn đức Tăng Ni có nhiều kinh nghiệm thực tiễn về Phật giáo Nghệ An. Các tham luận tập trung vào 4 nội dung lớn: Dòng chảy lịch sử Phật giáo Nghệ An từ buổi đầu du nhập đến đương đại; Di sản Phật giáo Nghệ An với hệ thống văn bia, chùa tháp, đại hồng chung, tượng pháp, mộc bản,.. những tư liệu thư tịch và bi ký vô giá cần được nghiên cứu, bảo tồn, phát huy và phát triển; Di tích Nhạn tháp – một công trình kiến trúc Phật giáo độc đáo mang nhiều giá trị lịch sử, văn hoá cần được bảo tồn và phục dựng xứng tầm; GHPGVN Nghệ An trong thời kỳ mới – những thành tựu hoằng pháp lợi sinh, những đóng góp cho an sinh xã hội và định hướng phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Với các tham luận có giá trị khoa học cao, những ý kiến trao đổi sâu sắc; Hội thảo được tin tưởng sẽ góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng; đồng thời đề xuất những định hướng thiết thực cho việc bảo tồn, phát huy các giá trị của Phật giáo Nghệ An trong giai đoạn phát triển mới.
Cẩm Vân – Diệu Tường – Thanh Hòa – Tiến Lộc – Vũ Long
