Ngày 7 tháng 7 năm 2026 (nhằm ngày 23 tháng 5 năm Bính Ngọ), gần 500 khóa sinh đã bước vào ngày tu học thứ ba của Khóa sinh hoạt Phật pháp mùa hè lần thứ XIV tại chùa Bằng – Linh Tiên Tự (phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội). Một ngày mới mở ra không chỉ bằng những hoạt động sinh hoạt thường nhật, mà bằng cơ hội để mỗi người trẻ học cách trở về với chính mình, lắng nghe tâm hồn và nuôi dưỡng những hạt giống thiện lành.
Từ sáng sớm, sau khi thức dậy tập thể dục khởi động ngày mới, Hòa thượng trụ trì Thích Bảo Nghiêm đã thăm hỏi sức khỏe, động viên tinh thần và gửi lời chúc an lành đến toàn thể khóa sinh. Trong sự quan tâm ân cần của Hòa thượng, mỗi ngày tại chùa không chỉ là chuỗi hoạt động tu học, mà còn là hành trình cùng nhau xây dựng một môi trường trong lành, thân ái, thân thiện và giàu tình thương.
Sau đó, các khóa sinh được quý Thầy hướng dẫn tọa thiền và thiền hành quanh vườn tượng Quan Thế Âm. Trong không gian trong lành của mái già lam buổi sớm mai, các em tập trở về với hơi thở, an trú trong giây phút hiện tại và nhận diện sự có mặt của chính mình. Trước khi bắt đầu một ngày với nhiều hoạt động, những phút giây thiền tập ấy trở thành khoảng lặng quý báu, giúp mỗi bạn trẻ học cách sống chậm lại, lắng nghe thân tâm, cảm nhận sự sống qua từng giác quan và nuôi dưỡng sự bình an từ những điều bình dị nhất.
Sau thời điểm tâm sáng, các khóa sinh vân tập về giảng đường để lắng nghe thời pháp thoại của Thượng tọa Thích Trí Chơn – Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Chánh Văn phòng 2 Trung ương, Trụ trì Tu viện Khánh An (TP. Hồ Chí Minh) với chủ đề “Vốn vào đời”. Đây là bài học nhắc người trẻ trở về với thân tâm, học cách làm chủ chính mình từ những điều nhỏ bé trong đời sống hằng ngày.
Trong thời pháp, Thượng tọa khích lệ các bạn trẻ cần trân trọng những ngày được trở về chùa tu học trong hè này. Bởi đây không chỉ là một trải nghiệm khác biệt, mà còn là cơ hội để mỗi người chuẩn bị hành trang cho tương lai bằng nhân phẩm, đạo đức, lý tưởng sống và tinh thần trách nhiệm. Từ những câu chuyện gần gũi, Thượng tọa nhắc nhở khóa sinh biết chăm sóc thân thể, giữ gìn sức khỏe và không để sự tiện nghi hay thói quen hưởng thụ làm mình trở nên trì trệ.
Những việc tưởng chừng nhỏ bé như giữ nếp ngủ nghỉ điều độ, biết vận động, tập trung vào việc học và kiên trì với mục tiêu của mình lại chính là nền tảng nuôi dưỡng ý chí và nội lực. Theo lời Thượng tọa, năng lực có thể giúp một người đi nhanh hơn, nhưng sự bền bỉ, ý chí và bản lĩnh mới giúp mỗi người đi xa hơn trên hành trình cuộc đời. Thành công không bắt đầu từ những dự định lớn lao, mà được nuôi dưỡng từ việc biết làm tốt từng công việc nhỏ và không ngừng hoàn thiện chính mình.
Tiếp nối thời pháp, không khí giảng đường trở nên gần gũi hơn qua phần giao lưu, khi các khóa sinh mạnh dạn đặt những câu hỏi về học tập và cuộc sống. Trước trăn trở về việc một người có năng lực đôi khi phải đối diện với sự ganh ghét từ người xung quanh, Thượng tọa khuyên các em trước hết cần biết nhìn lại chính mình, giữ tâm khiêm nhường và không để thành công trở thành lý do khiến mình tự cao. Đồng thời, các em cũng được nhắc nhở học cách vui trước sự tiến bộ của người khác, thay vì để sự so sánh hay đố kỵ làm tổn thương tình bạn.
Với câu hỏi của một khóa sinh trước ngưỡng cửa môi trường học tập nhiều áp lực và cạnh tranh, Thượng tọa gợi mở rằng thử thách không chỉ tạo ra sức ép, mà cũng có thể đánh thức khả năng còn tiềm ẩn của mỗi người. Những lần chưa đạt kết quả như mong muốn không phải dấu chấm hết, mà là cơ hội để nhận ra điều cần điều chỉnh, tiếp tục học hỏi và tiến bộ hơn từng ngày.
Qua thời pháp và phần giao lưu, các khóa sinh được nhắc nhở rằng hành trình trưởng thành không nằm ở việc hơn thua với người khác. Điều quan trọng là biết làm chủ bản thân, giữ vững ý chí, nuôi dưỡng sự khiêm cung và kiên trì đi trên con đường mình đã chọn. Trong không gian thanh tịnh của chùa Bằng, mỗi bài học, mỗi lời kinh và mỗi phút giây lắng lòng đều trở thành hành trang quý giá, giúp các em nuôi lớn hạt giống yêu thương và hướng đến một đời sống an lành, có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội.
Đầu giờ chiều, Đại đức Thích Thanh Tâm – Ủy viên Thường trực, Phó Văn phòng Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN, Giáo thọ sư chùa Bằng đã chia sẻ thông điệp “Yêu thương”, nằm trong chuỗi “Một ngày một thông điệp” do Hòa thượng trụ trì chỉ dạy gửi đến các khóa sinh.
Mở đầu bài chia sẻ, Đại đức dẫn dắt các em trở về với những điều gần gũi nhất trong cuộc sống: tình yêu thương của cha mẹ, sự gắn bó giữa những người thân, tình bạn, lòng biết ơn đối với thầy cô và sự sẻ chia với những người xung quanh. Qua đó, các khóa sinh nhận ra rằng yêu thương vốn hiện diện trong từng mối quan hệ của đời sống, chỉ cần mỗi người biết dừng lại để cảm nhận.
Theo Đại đức, yêu thương không chỉ là một cảm xúc nhất thời mà là một năng lực cần được nuôi dưỡng bằng sự hiểu biết và lòng từ bi. Khi biết lắng nghe bằng cả trái tim, biết đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu những niềm vui, nỗi buồn và những khó khăn họ đang trải qua, tình thương sẽ trở thành nguồn năng lượng chữa lành, giúp con người đến gần nhau hơn. Đó cũng là tinh thần của Phật giáo: hiểu để thương, thương để chuyển hóa.
Đại đức cũng nhấn mạnh rằng tình thương chân chính luôn đi cùng trí tuệ. Trong hành trình trưởng thành, người trẻ không chỉ biết yêu thương người khác mà còn phải biết bảo hộ chính mình trước những cám dỗ, những giá trị lệch chuẩn và những tác động tiêu cực của môi trường sống hiện đại. Biết nói “không” với điều xấu, biết giữ gìn nhân cách và lý tưởng sống cũng chính là biểu hiện của tình thương đối với bản thân.
Nếu thời pháp buổi sáng khơi dậy nơi các khóa sinh tinh thần làm chủ thân tâm, rèn luyện ý chí và nội lực, thì thông điệp buổi chiều tiếp tục mở rộng nội lực ấy thành khả năng kết nối với mọi người bằng sự bao dung, thấu hiểu và yêu thương.
Sau thời pháp, các khóa sinh trở về sinh hoạt cùng Gia đình để chuẩn bị cho cuộc thi “Tự hào mảnh đất Thăng Long”. Mỗi Gia đình lựa chọn một hình thức thể hiện khác nhau: có nhóm xây dựng tiểu phẩm, có nhóm chuẩn bị phần thuyết trình, có nhóm tập luyện ca khúc mang dấu ấn riêng.
Không khí luyện tập diễn ra sôi nổi nhưng đầy tinh thần đoàn kết. Mỗi tiết mục được hoàn thiện không chỉ bằng sự sáng tạo mà còn bằng sự lắng nghe, chia sẻ và tinh thần trách nhiệm của từng thành viên. Từ việc phân công công việc, góp ý chân thành đến cùng nhau chỉnh sửa từng chi tiết nhỏ, các khóa sinh đang thực tập hạnh nhẫn nhịn, tinh thần lục hòa và nghệ thuật sống chung trong một tập thể.
Bởi vậy, yêu thương không chỉ dừng lại ở những lời được nghe trong giảng đường. Yêu thương được biểu hiện bằng sự hiện diện trọn vẹn dành cho nhau, bằng việc biết lắng nghe, biết hỗ trợ và cùng hướng đến lợi ích chung của cộng đồng.
Nếu buổi chiều giúp các khóa sinh trẻ hiểu rằng yêu thương được nuôi dưỡng từ sự thấu cảm, thì chương trình pháp đàm buổi tối lại đưa bài học ấy trở về với mối quan hệ gần gũi và thiêng liêng nhất: gia đình.
Chương trình có sự tham dự của Đại đức Thích Tâm Lực, Nghệ sĩ Nhân dân Lan Hương, Nghệ sĩ Ưu tú Đỗ Kỷ và MC Diệu Tường.
Không gian pháp đàm diễn ra trong bầu không khí gần gũi và cởi mở. Các khóa sinh không chỉ lắng nghe những chia sẻ từ chư Tôn đức và các vị khách mời mà còn mạnh dạn bày tỏ những băn khoăn về học tập, tình bạn, cách ứng xử với cha mẹ cũng như những áp lực trong cuộc sống của tuổi mới lớn.
Từ câu chuyện về điện thoại thông minh, mạng xã hội và trò chơi điện tử, chương trình gợi mở để các em nhìn lại thói quen sử dụng thiết bị số của chính mình. Công nghệ mang đến nhiều tiện ích, nhưng nếu quá lệ thuộc vào màn hình, con người sẽ dần đánh mất những kết nối chân thật với gia đình và bạn bè. Những ngày tu học tại chùa Bằng đã mang đến cho các em một trải nghiệm khác: niềm vui của sự hiện diện. Không cần mạng xã hội, các em vẫn có thể cùng nhau học Phật pháp, vui chơi và xây dựng những tình bạn chân thành bằng sự có mặt trọn vẹn trong từng khoảnh khắc.
Không khí pháp đàm càng trở nên lắng đọng khi nhiều khóa sinh mạnh dạn chia sẻ những tâm sự vốn lâu nay cất giữ trong lòng: cảm giác chưa được cha mẹ lắng nghe, áp lực khi bị so sánh với người khác, sự khó xử khi muốn nói lên những khó khăn của bản thân. Trong sự lắng nghe đầy yêu thương của đại chúng, các em dần nhận ra rằng phía sau những lời nhắc nhở đôi khi vụng về là tình thương và sự lo lắng của cha mẹ; còn phía sau những phản ứng bồng bột của tuổi trẻ cũng chỉ là khát khao được thấu hiểu và đồng hành.
Từ góc nhìn của một người cha, Nghệ sĩ Ưu tú Đỗ Kỷ chia sẻ rằng sự nghiêm khắc đôi khi xuất phát từ những áp lực của cuộc sống và mong muốn con cái trưởng thành. Nghệ sĩ Nhân dân Lan Hương khuyên các em biết lựa chọn thời điểm thích hợp, giữ thái độ ôn hòa và lựa chọn lời nói ái ngữ khi bày tỏ suy nghĩ với cha mẹ.
Tiếp nối những chia sẻ ấy, Đại đức Thích Tâm Lực nhắc nhở rằng cha mẹ cũng đang học cách làm cha mẹ, giống như người trẻ đang học cách trưởng thành. Muốn được thấu hiểu, trước hết mỗi người cũng cần học cách lắng nghe, bao dung và đối thoại bằng tâm khiêm cung.
Qua chương trình, các khóa sinh dần nhận ra rằng khi phát sinh khúc mắc, điều quan trọng không phải là giữ im lặng, giận dỗi hay đối đầu, mà là biết ngồi lại với nhau trong tinh thần đối thoại. Đối thoại là biết nói bằng lời ái ngữ, biết lắng nghe với tâm không phán xét và cùng nhau tìm ra tiếng nói chung. Đó cũng chính là sự thực tập chánh ngữ và chánh niệm trong đời sống hằng ngày.
Khép lại ngày tu học thứ ba, hành trình của các khóa sinh đã đi qua ba bài học nối tiếp nhau: xây dựng nội lực để làm chủ bản thân, nuôi dưỡng yêu thương bằng sự thấu hiểu và chuyển hóa các mối quan hệ bằng đối thoại chân thành. Những bài học ấy không chỉ dừng lại trong khuôn viên chùa Bằng, mà sẽ tiếp tục theo chân các em trên hành trình trở về với gia đình và cuộc sống, để biết sống chậm hơn, lắng nghe sâu hơn, nói những lời ái ngữ và gìn giữ hạnh phúc từ những điều bình dị nhất.
Diệu Tường – Anh Vũ – Quang Phước
