Sáng ngày 3/11/2026, tại Thiền viện Quảng Đức (TP.HCM), Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam (VNCPHVN) trang trọng tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ 2022–2026. Hội nghị là dịp nhìn lại những thành tựu đã đạt được, đúc kết kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời xác định phương hướng phát triển trong giai đoạn tiếp theo, với tâm nguyện kế thừa di sản trí tuệ của tiền nhân, phát triển nền học thuật Phật giáo Việt Nam và phụng sự cho sự nghiệp hoằng dương Chính pháp.
Quang lâm chứng minh Hội nghị có: Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ HĐCM, Chủ tịch HĐTS GHPGVN; Hòa thượng Thích Thiện Tâm – Phó Chủ tịch HĐTS, Chứng minh VNCPHVN; Hòa thượng Thích Giác Toàn – Phó Chủ tịch HĐTS, Viện trưởng VNCPHVN, Trưởng BTC Hội nghị; Hòa thượng Thích Gia Quang – Phó Chủ tịch HĐTS, Trưởng ban Thông tin truyền thông Trung ương, Viện trưởng Phân Viện NCPHVN tại Hà Nội; Hòa thượng Thích Huệ Thông – Phó Chủ tịch HĐTS, Trưởng ban Pháp chế Trung ương; Thượng tọa Thích Phước Nguyên – Phó Tổng Thư ký HĐTS, Chánh Văn phòng 2 TW; Thượng tọa Thích Minh Nhẫn – Ủy viên Thư ký HĐTS, Phó Chánh Văn phòng 2 TW; Thượng tọa Thích Phước Nghiêm – Ủy viên Ban Thường trực HĐTS, Phó chánh Văn phòng 2 Trung ương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Hướng dẫn Phật tử TW; Hòa thượng Thích Tâm Đức – Ủy viên Thường trực HĐTS, Phó Viện trưởng Thường trực VNCPHVN; Hòa thượng Thích Minh Thành – Ủy viên Thường trực HĐTS, Phó Viện trưởng VNCPHVN; Thượng tọa Thích Nhật Từ – Ủy viên Thường trực HĐTS, Phó chánh Văn phòng 2 Trung ương, Phó Viện trưởng – Tổng Thư ký VNCPHVN; Thượng tọa Thích Phước Đạt – Ủy viên thường trực HĐTS, Phó Viện trưởng VNCPHVN cùng chư Tôn đức HĐTS GHPGVN.
Về phía chính quyền có: ông Phạm Ngọc Chuyên – đại diện cho Ban Tôn giáo Chính phủ cùng quý vị lãnh đạo đại diện cho các cơ quan chức năng, ban ngành sở tại, cùng sự hiện diện tham dự của chư Tôn đức Tăng Ni và quý cư sĩ Phật tử thành viên của Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam, các Phân viện, Trung tâm, ban trực thuộc Viện.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Hòa thượng Thích Tâm Đức – Phó Viện trưởng thường trực Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam nhấn mạnh ý nghĩa của công tác nghiên cứu, phiên dịch và truyền bá kinh điển trong việc kế thừa, bảo tồn và phát huy di sản tư tưởng, văn hóa, học thuật Phật giáo Việt Nam.
Điểm lại những thành tựu nổi bật trong nhiệm kỳ 2022–2026, Hòa thượng đặc biệt nhấn mạnh dấu ấn của công trình Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam, với việc bổ sung 12 tập, nâng tổng số lên 30 tập; đồng thời hoàn thành các bộ Bản duyên, Pháp Hoa và Niết Bàn. Bên cạnh những kết quả đạt được trong nghiên cứu, phiên dịch, xuất bản và hợp tác học thuật, Hòa thượng cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức nghiên cứu, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nâng cao chất lượng dịch thuật, hiệu đính và chú trọng đào tạo đội ngũ Tăng Ni, học giả trẻ kế thừa.
Hòa thượng khẳng định, nền học thuật Phật giáo phát triển bền vững cần được xây dựng trên ba nền tảng: trung thành với giá trị cốt lõi của Chính pháp, nghiêm túc trong phương pháp nghiên cứu và rộng mở trong tinh thần đối thoại học thuật. Qua đó, tiếp tục khẳng định sứ mệnh của Viện trong việc kế thừa di sản trí tuệ của tiền nhân, phát triển nền học thuật Phật giáo Việt Nam và phụng sự sự nghiệp hoằng dương giáo pháp của Đức Thế Tôn.
Phát biểu chào mừng hội nghị, Hòa thượng Thích Gia Quang – Phó chủ tịch HĐTS, Phó Viện trưởng Thường trực Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Viện trưởng Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội bày tỏ niềm hoan hỷ trước những thành tựu mà Viện đã đạt được trong nhiệm kỳ 2022–2026; đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của công tác nghiên cứu, phiên dịch kinh điển và trước tác Phật học trong việc duy trì mạng mạch Chính pháp. Hòa thượng ghi nhận những kết quả nổi bật của Viện trong việc triển khai công trình Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam, thực hiện các công trình nghiên cứu, phiên dịch, xuất bản, tổ chức hội thảo khoa học và mở rộng giao lưu học thuật. Đặc biệt, tại Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội, hoạt động nghiên cứu, công bố khoa học và phát triển Tạp chí Nghiên cứu Phật học đã góp phần kết nối giới học thuật, mở rộng diễn đàn trao đổi tư tưởng và lan tỏa những giá trị Phật giáo Việt Nam đến đông đảo bạn đọc.
Chia sẻ về chặng đường 14 năm đảm nhiệm cương vị Phó Viện trưởng Thường trực Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam và Viện trưởng Phân viện tại Hà Nội, Hòa thượng bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với chư Tôn đức lãnh đạo Giáo hội, Hội đồng Quản trị, các nhà nghiên cứu, dịch giả, biên tập viên cùng những cá nhân, tập thể đã đồng hành, đóng góp cho sự nghiệp chung. Hòa thượng nhấn mạnh, những thành quả đạt được không thuộc về riêng một cá nhân hay nhiệm kỳ nào mà là kết tinh của tinh thần kế thừa, đoàn kết và cộng tác qua nhiều thế hệ; đồng thời bày tỏ tin tưởng Viện sẽ tiếp tục phát huy những giá trị đã được vun đắp, nâng cao chất lượng nghiên cứu, chú trọng đào tạo đội ngũ kế thừa và hoàn thiện các công trình kinh điển có giá trị lâu dài, góp phần phát triển nền học thuật Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn mới.
Tại hội nghị, toàn thể hội chúng đã xem video clip báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự của Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam nhiệm kỳ 2022 – 2026.
Bản báo cáo tập trung phản ánh những thành tựu nổi bật của Viện trong nhiệm kỳ qua. Trọng tâm là kết quả tổ chức và tham gia các hội thảo, tọa đàm khoa học; hoạt động trước tác, phiên dịch, xuất bản và tái bản các công trình Phật học; tiến độ thực hiện công trình Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam; hoạt động của các tạp chí, đặc san nghiên cứu; công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực và những đóng góp khác của các đơn vị trực thuộc.
Có thể nói, trong nhiệm kỳ qua, dưới sự chỉ đạo của HĐTS GHPGVN, Hội đồng quản trị Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam đã tiếp tục phát huy truyền thống học thuật, kế thừa những thành tựu của các nhiệm kỳ trước, nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu, phiên dịch, trước tác, hiệu chú và xuất bản kinh điển Phật giáo; tổ chức hội thảo khoa học, đào tạo và bồi dưỡng nhân lực nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản tư tưởng, văn hóa Phật giáo Việt Nam. Với tinh thần trách nhiệm và tâm nguyện phụng sự Đạo pháp, chư Tôn đức lãnh đạo Viện, các Phân viện, Trung tâm trực thuộc cùng đội ngũ học giả, nhà nghiên cứu đã tích cực triển khai nhiều chương trình Phật sự, từng bước khẳng định vai trò của Viện trong sự nghiệp phát triển nền học thuật Phật giảo Việt Nam.
Bên cạnh việc ghi nhận những thành tựu đã đạt được, báo cáo cũng xem xét tiến độ các công trình đang triển khai, nhận diện những thuận lợi, khó khăn và hạn chế trong công tác tổ chức, điều hành, nghiên cứu và xuất bản. Trên tinh thần khách quan, thận trọng và trách nhiệm, các kết quả đã hoàn thành được phân định với những công trình đang thực hiện hoặc dự kiến triển khai, nhằm phản ánh trung thực tình hình hoạt động của Viện và làm cơ sở xác định những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Ban đạo từ tại Hội nghị, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ HĐCM, Chủ tịch HĐTS GHPGVN bày tỏ niềm hoan hỷ, tán thán những thành tựu mà VNCPHVN đã đạt được từ khi thành lập đến nay.
Trưởng lão Hòa thượng đặc biệt ghi nhận công trình phiên dịch và ấn hành Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam – một công trình lịch sử, kết tinh trí tuệ, tâm huyết và công lao của nhiều thế hệ dịch giả, biên tập viên. Với 30 tập đã được hoàn thành bước đầu, công trình mang ý nghĩa đặc biệt trong việc lưu giữ, hệ thống hóa và phát huy di sản kinh điển Phật giáo Việt Nam.
Bên cạnh đó, Viện đã tổ chức nhiều hội thảo khoa học mang tầm quốc tế, biên soạn và lưu giữ các tập kỷ yếu có giá trị, góp phần tạo nguồn tư liệu nghiên cứu cho các thế hệ mai sau.
Trưởng lão Hòa thượng kỳ vọng trong nhiệm kỳ tới, Viện sẽ tiếp tục hoàn thành tốt các hoạt động Phật sự theo kế hoạch đã đề ra, đặc biệt là hoàn thiện những phần cuối cùng của Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam. Đây không chỉ là một nhiệm vụ học thuật, mà còn là công trình lịch sử và trọng đại, đòi hỏi sự tiếp nối tâm huyết, trí tuệ và công sức của nhiều thế hệ.
Trưởng lão Hòa thượng cũng sách tấn chư Tôn đức và cư sĩ Phật tử trong Viện luôn giữ gìn tinh thần đoàn kết, hòa hợp, vận dụng trọn vẹn tâm lực, trí lực và nghị lực để hoàn thành các Phật sự, góp phần làm rạng ngời truyền thống học thuật Phật giáo Việt Nam.
Ghi nhận những đóng góp của Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam trong nhiệm kỳ qua, TW GHPGVN đã có bằng tuyên dương công đức cho các tập thể và cá nhân đã có nhiều đóng góp cho các hoạt động Phật sự của Giáo hội góp phần phát triển bền vững GHPGVN.
Nhân dịp này, Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam cũng trao tặng bằng tuyên dương công đức cho các tập thể và cá nhân thuộc các Phân viện, trung tâm của Viện đã có nhiều đóng góp tích cực trong công tác Phật sự nhiệm kỳ IX.
Phát biểu tại Hội nghị, Hòa thượng Viện trưởng Thích Giác Toàn bày tỏ lòng tri ân đến chư Tôn đức giáo phẩm Trung ương Giáo hội, các cơ quan chính quyền, chư Tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử đã quan tâm, đồng hành và tham dự Hội nghị.
Hòa thượng nhắc lại tâm nguyện học Phật và sự nghiệp học thuật của Đại lão Hòa thượng Thích Minh Châu. Với tâm tha thiết nghiên cứu kinh tạng Pāli, sau quá trình du học, Hòa thượng trở về nước thành lập Đại học Vạn Hạnh, nơi đến năm 1975 đã có hơn 10.000 sinh viên. Hòa thượng dành nhiều tâm huyết cho việc phiên dịch kinh tạng Pāli; khi GHPGVN được thành lập, Hòa thượng đề xuất thành lập Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam với trọng tâm nghiên cứu, dịch thuật và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam.
Sau khi Đại lão Hòa thượng Thích Minh Châu viên tịch, các thế hệ lãnh đạo Giáo hội tiếp tục kế thừa và phát triển sự nghiệp của Viện, mở rộng các công trình nghiên cứu, phiên dịch, đồng thời phát triển thêm nhiều Trung tâm trực thuộc, từng bước đạt được những thành tựu đáng ghi nhận.
Hòa thượng cũng ghi nhận sự quan tâm, tạo điều kiện của Chính phủ đối với sự phát triển của Phật giáo Việt Nam; đồng thời mong muốn chư Tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử tiếp tục tiếp thu, phát huy những giá trị tốt đẹp, tích cực phụng sự và cống hiến theo tinh thần “Đổi mới – Đoàn kết – Hiệu lực – Hiệu quả”.
Đặc biệt, Hòa thượng nhấn mạnh việc tu dưỡng thân, khẩu, ý là nền tảng căn bản của người học Phật và người phụng sự. Thân phải thanh tịnh, giữ gìn giới luật; lời nói phải thanh tịnh, chân chính, gắn liền với Chính pháp và định lực; tâm trí phải được soi sáng bằng trí tuệ.
Theo Hòa thượng, mọi hoạt động phụng sự Đạo pháp và Dân tộc cần được đặt trên nền tảng tu tập và chuyển hóa nội tâm. Khi mỗi người biết gìn giữ giới hạnh, nuôi dưỡng định lực và phát triển trí tuệ, những giá trị tốt đẹp của Đức Phật và đạo Phật sẽ được thể hiện sinh động trong đời sống Tăng Ni, Phật tử, góp phần xây dựng xã hội văn minh, đất nước phát triển, nhân loại an lạc và hạnh phúc.
Lời phát biểu bế mạc của Hòa thượng Thích Minh Thành – Ủy viên Thường trực HĐTS, Phó Viện trưởng VNCPHVN đã khép lại Hội nghị trong không khí trang nghiêm, hoan hỷ và viên mãn.
Hội nghị tổng kết nhiệm kỳ 2022–2026 không chỉ là dịp nhìn lại một chặng đường hoạt động Phật sự, mà còn mở ra những định hướng mới cho sự phát triển của nền học thuật Phật giáo Việt Nam. Trên hành trình ấy, tinh thần kế thừa, đoàn kết, hòa hợp và phụng sự tiếp tục là nguồn lực quan trọng để VNCPHVN hoàn thành sứ mệnh gìn giữ di sản trí tuệ của tiền nhân, phát huy giá trị Chính pháp và đóng góp thiết thực cho đời sống văn hóa, tinh thần của xã hội.
Diệu Tường – Quang Phước – Tiến Lộc
