Đạo từ tại phiên khai mạc Hội thảo khoa học quốc gia “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển” của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN.
PTVN – Phát biểu đạo từ tại phiên khai mạc Hội thảo khoa học quốc gia “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển”, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN đã ghi nhận, tán dương những thành tựu của Ban Văn hóa Trung ương qua 45 năm hoạt động, đồng thời định hướng bốn nhiệm vụ chiến lược nhằm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Hội thảo được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN, với sự tham dự của chư tôn đức giáo phẩm, đại diện các cơ quan, tổ chức, các nhà khoa học, giới nghiên cứu cùng Tăng Ni, Phật tử.
Ghi nhận những thành tựu văn hóa Phật giáo qua 45 năm
Trong lời đạo từ, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh, kể từ khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập năm 1981, Ban Văn hóa Trung ương luôn là một ban chuyên môn trọng yếu, đảm nhận trách nhiệm gìn giữ và phát huy di sản văn hóa Phật giáo, một bộ phận không thể tách rời của văn hóa dân tộc.
Qua quá trình hoạt động, Ban Văn hóa Trung ương đã triển khai bốn đề án về pháp phục, ngôn ngữ, kiến trúc và di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam. Trong đó, hai đề án pháp phục và ngôn ngữ đã được Giáo hội phê duyệt, góp phần đặt nền móng cho việc chuẩn hóa sinh hoạt Phật sự trên tinh thần “thống nhất trong đa dạng”.
Bên cạnh đó, những dấu ấn văn hóa tại các Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc năm 2008, 2014, 2019 và 2025, cùng nhiều công trình nghiên cứu khoa học, ấn phẩm xuất bản, tác phẩm văn học, nghệ thuật và những sáng tạo văn hóa đã góp phần bảo tồn, kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam trong đời sống đương đại.
Theo Trưởng lão Hòa thượng, những thành tựu này còn góp phần nâng cao vị thế của Phật giáo Việt Nam trong nước và trên trường quốc tế.
Thay mặt Trung ương Giáo hội, Trưởng lão Hòa thượng ghi nhận và tán dương công đức của chư vị tiền nhiệm, Hòa thượng Thích Thọ Lạc – Trưởng ban Văn hóa Trung ương, cùng toàn thể chư tôn đức và các thành viên Ban Văn hóa đã đóng góp trong suốt chặng đường 45 năm hoạt động.
Bốn định hướng chiến lược phát triển văn hóa Phật giáo Việt Nam
Định hướng hoạt động trong thời gian tới, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh Ban Văn hóa Trung ương cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu, định chuẩn và lan tỏa văn hóa Phật giáo Việt Nam, tập trung vào bốn nhiệm vụ chiến lược.
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện và đưa các đề án văn hóa Phật giáo vào đời sống thực tiễn.
Đối với các chuẩn mực về pháp phục và ngôn ngữ Phật giáo Việt Nam đã được Giáo hội phê duyệt, cần đẩy mạnh công tác phổ biến, hướng dẫn để thực sự đi vào đời sống tự viện và cộng đồng Phật tử.
Đối với hai đề án kiến trúc và di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam, cần tiếp tục nghiên cứu, sớm hoàn thiện để trình Hội đồng Trị sự phê duyệt, làm cơ sở triển khai trong toàn Giáo hội trên tinh thần tôn trọng bản sắc của các hệ phái.
Thứ hai, xây dựng cơ sở dữ liệu số về di sản văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Trưởng lão Hòa thượng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện chuyển đổi số có định hướng, đồng thời giữ gìn sự trang nghiêm, thanh tịnh của Chánh pháp trên không gian mạng.
Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Phật giáo trong điều kiện phát triển của khoa học và công nghệ hiện nay.
Thứ ba, chú trọng đào tạo đội ngũ nhân sự chuyên trách về văn hóa Phật giáo.
Theo đó, cần xây dựng đội ngũ Tăng Ni, cư sĩ chuyên trách văn hóa vững vàng về phẩm hạnh, có năng lực chuyên môn, đồng thời tăng cường kết nối với các viện nghiên cứu và trường đại học.
Thứ tư, thúc đẩy hội nhập quốc tế, phát huy giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Trưởng lão Hòa thượng định hướng đưa văn hóa Phật giáo Việt Nam hội nhập sâu rộng, qua đó góp phần vào công tác đối ngoại nhân dân và phát huy sức mạnh mềm của đất nước.
Hướng đến xây dựng nền văn hóa Phật giáo có bản sắc trong thời đại mới
Từ những thành tựu và định hướng nêu trên, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn bày tỏ tin tưởng Hội thảo khoa học quốc gia sẽ đóng góp những luận cứ khoa học xác đáng, làm cơ sở cho việc triển khai các nhiệm vụ phát triển văn hóa Phật giáo Việt Nam trong thời gian tới.
Những định hướng được Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự nhấn mạnh cho thấy yêu cầu kết hợp giữa bảo tồn truyền thống và phát triển trong bối cảnh mới, trong đó chú trọng chuẩn hóa các lĩnh vực văn hóa Phật giáo, xây dựng dữ liệu số, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hội nhập quốc tế trên nền tảng gìn giữ bản sắc các hệ phái.
Đây cũng là những nhiệm vụ được đặt ra đối với Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN trong giai đoạn tiếp theo, hướng đến phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo Việt Nam trong đời sống dân tộc và cộng đồng quốc tế.
P.V
