Văn hóa

Giờ đây, bên bờ Hồ Gươm, xế trước nhà Bưu điện Trung tâm còn có một toà tháp nhỏ, cổ kính khiêm nhường bên hè đường. Đó là dấu tích duy nhất còn lại của một ngôi chùa khá lớn từng tồn tại ở vị trí của chính Nhà Bưu điện bây giờ.

Chùa Hòe Nhai, số 19 phố Hàng Than, (phường Nguyễn Trung Trực, quận Ba Đình, Hà Nội) thời Lý có tên là Hồng Phúc tự. Thời ấy, chùa nằm ven bờ sông Hồng, quang cảnh tấp nập.

Từ xa xưa, chùa Hương (xã Hương Sơn, huyện Mỹ Ðức, cách Hà Nội khỏang 60km), được đánh giá là nơi hội tụ vẻ đẹp lung linh của sông nước và đất trời, vẻ huyền bí của núi rừng và hang động, sự tĩnh mịch sâu lắng của những ngôi đền, khu chùa cổ kính …

Hàng năm, cứ đến ngày 17/3 âm lịch, Chùa Đọi Sơn thuộc xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên (Hà Nam) lại mở hội, thu hút đông đảo người dân quanh vùng và du khách thập phương về chiêm bái. Ngôi chùa cổ kính toạ lạc trên đỉnh Đọi Sơn nguy nga, hùng vĩ.

Cuối thế kỷ XIV, nhà Trần sụp đổ kéo theo sự suy thoái của Phật giáo. Đến thời kỳ Nho giáo lên ngôi- Đây là lúc các mã văn hóa Phật giáo trở về với dân gian, du nhập văn hóa dân gian, (thậm chí cả Đạo giáo và Nho giáo) vào văn hóa bác học của mình.

Đồng bào Khmer Nam Bộ có rất nhiều lễ hội truyền thống trong năm. Hầu hết các lễ hội của đồng bào Khmer mang đậm tinh thần Phật giáo Tiểu thừa. Ngoài những lễ hội truyền thống chung của dân tộc, đồng bào Khmer ở Sóc Trăng còn có những lễ hội riêng hết sức độc đáo, chẳng hạn như: lễ hội cúng Phước Biển, lễ hội Thác Côn...

Chùa Phúc Lâm thuộc xã Thượng Lâm (Nà Hang). Chùa có tên đầy đủ là “Phúc Lâm Tự”. Chùa tọa lạc trên một gò đất cao, rộng và bằng phẳng, quay theo hướng Tây Nam nhìn ra cánh đồng bản Nà Tông. Phía xa hơn nữa là những dãy núi Thượng Lâm trùng điệp, mây trắng bao phủ quanh năm.

Tương truyền, chùa được xây dựng từ thế kỷ 13 lấy niên hiệu vua Trần Thái Tông là Thiên Ứng làm tên chùa. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, đến nay chùa chỉ còn lại những dấu vết của một ngôi chùa lớn xưa kia đã bị lãng quên qua nhiều thế kỉ.

Chưa rõ vì sao trong các bưu ảnh của người Pháp chụp ngôi chùa cổ của làng Yên Lãng Thượng lại mang tên là “Chùa các bà” (Pagode des Dames)? Còn tên chữ của ngôi cổ tự này là “Chiêu Thiền Tự” thờ Phật nhưng thờ cả các vị chân tu là sư Từ Lộ (tức Từ Đạo Hạnh) và vua Lý Thần Tông (1127-1138).

Ở thời Lý, chùa của triều đình được dựng ở nhiều nơi. Sử sách cho biết ở trên đất kinh đô có rất nhiều chùa do triều đình dựng từ thời Lý Công Uẩn. Song, trong đó một kiến trúc độc nhất vô nhị, đó là chùa Một Cột.