Lịch sử PGVN

Sau ngày quân ta rút khỏi Hà Nội, quân Pháp đánh phá ra các vùng xung quanh và các tỉnh đồng bằng sông Hồng, Hà Nội và nhiều vùng nông thôn rộng lớn ở đồng bằng Bắc Bộ nằm trong vùng tạm chiếm, một bộ phận Tăng Ni Phật tử vẫn ở lại hoạt động trong Hội Phật giáo Cứu quốc. Nhiều nơi nhà cửa tan hoang, chùa chiền đổ nát. Quân Pháp lập đồn bốt khắp nơi.

Cách 1000 năm, ngày 1 tháng 10 năm 1020, vua Lý Thái Tổ đã đọc Thiên đô chiếu: từ Hoa Lư dời đô về Đại La thành và đổi tên thành Thăng Long.

Trước ngày thành lập Hội Phật giáo Bắc Kỳ (6-11-1934) các chùa ở đất Bắc tuy có làm lễ kỷ niệm Phật đản, song cũng như các ngày lễ bình thường. Từ ngày có Hội Phật giáo, ở Trung ương hội cùng các chi hội Phật giáo địa phương (CHPG), lễ Phật đản đã được chú tâm tổ chức rất long trọng và quy mô, mỗi nơi có hàng ngàn, hàng vạn người đến lễ bái, nghe giảng.

Một khi đã thừa nhận cống hiến to lớn của nhà Lý và nhà Trần thì cũng có nghĩa là đã đương nhiên thừa nhận công lao không nhỏ của Tăng Ban, tức là của Phật giáo và Đạo giáo lúc bấy giờ

Trao đổi ý kiến với một vị thượng tọa đã từng làm việc tại Viện Đại học Vạn Hạnh từ những năm ngoài 20 tuổi, tôi được lưu ý không nên bỏ qua vai trò Viện Đại học Vạn Hạnh là một think tank của tổ chức Phật giáo tại miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ.

Thời Lý - Trần là thời kỳ đạo Phật là quốc giáo, cũng là thời kỳ vẻ vang, oanh liệt nhất trong lịch sử dân tộc...

Là một vùng đất có lịch sử khai phá muộn nhất trong lịch sử dựng nước Việt Nam, Nam bộ đã vượt qua rất nhiều gian lao thử thách để để bắt kịp nhịp độ và hoà nhập vào dòng phát triển của đất nước về mọi phương diện.

Đám tang vua Trần Nhân Tông được xem là lạ lùng nhất trong lịch sử đế vương bởi dân thường được vào xem, đông đến nỗi tể tướng phải cầm roi xua đuổi và triều đình phải cho quân lính đến ca hát để giãn ra lấy lối hành lễ.

Báo xuân Phật giáo xuất hiện muộn hơn, đến năm 1937 trở đi mới có một số tờ thể hiện rõ nét về nội dung và hình thức, nhưng không có những giai phẩm xuân riêng biệt như báo chí sau nầy mà vẫn đánh số thứ tự theo năm. Nhân 80 năm ngày ra đời tờ báo Phật giáo đầu tiên, xin điểm qua vài số báo xuân của những năm đầu thế kỷ XX:

Trong quãng tâm khảm tôi, có hai mùa Phật Đản đáng nhớ nhất, không thể nào quên. Đó là Phật Đản đảm máu và nước mắt trong mùa Pháp nạn 1963, và Phật Đản huy hoàng 1964 với một lễ đài sửng sửng bên sông Sài gòn.