Sáng ngày 10/01/2026 (nhằm ngày 22/11 năm Ất Tỵ), tại chùa Tràng Châu (phường Châu Sơn, tỉnh Ninh Bình) đã diễn ra Ngày tu An Lạc, đồng thời đánh dấu việc Đạo tràng Pháp Hoa chuyển điểm sinh hoạt từ chùa Châu Lâm về chùa Tràng Châu – đánh dấu một bước phát triển mới trong đời sống tu học của Phật tử địa phương nói riêng và khu vực miền Bắc nói chung.
Trong không khí tràn đầy niềm hoan hỷ, đại diện Phật tử Đạo tràng Pháp Hoa các tỉnh thành phía Bắc đã vân tập về chùa, cùng Đạo tràng Pháp Hoa bản tự cung đón Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm – Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN, bậc Ân sư khả kính quang lâm chứng minh và ban thời pháp thoại sách tấn đầy ý nghĩa.
Mở đầu thời pháp, Hòa thượng bày tỏ niềm xúc động khi được trở lại chùa Tràng Châu sau gần 20 năm. Trong ký ức của Hòa thượng, nơi đây từng là một ngôi chùa nhỏ, đơn sơ, nằm cạnh Nhà thờ Công giáo, nhưng đã sớm là điểm tựa tâm linh cho những người con Phật. Trải qua gần hai thập kỷ, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của đất nước và địa phương, chùa Tràng Châu hôm nay đã được trùng tu, xây dựng khang trang, trở thành một trung tâm sinh hoạt Phật giáo trang nghiêm giữa lòng Ninh Bình.
Hòa thượng đặc biệt nhấn mạnh: sự song hành phát triển hài hòa của các cơ sở tôn giáo trong khu vực là minh chứng sinh động cho chính sách tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhà nước, đồng thời phản ánh tinh thần đoàn kết, hòa hợp tôn giáo trong đời sống xã hội hiện đại.
Hòa thượng cũng cho biết, trước kia, Đạo tràng Pháp Hoa vốn tu tập tại chùa Châu Lâm. Nhưng hôm nay, về chùa Tràng Châu chính là một bước chuyển mình rất mới. Bởi lẽ được sự chấp thuận của Thượng tọa Viện chủ cùng Đại đức trụ trì, Đạo tràng Pháp Hoa từ nay sẽ được tu tập trong một không gian rộng rãi hơn, với đường đi lối lại vô cùng thuận tiện. Đặc biệt, Hòa thượng tin rằng Đạo tràng sẽ ngày càng phát triển bởi được nương nhờ vào sự tế độ và dạy dỗ của Thượng tọa Viện chủ cùng Đại đức trụ trì.
Nhân đây, Hòa thượng đã dành thời gian giảng giải sâu sắc cho đại chúng hiểu hơn về ý nghĩa của hai chữ “Đạo tràng”. Theo Hòa thượng, Đạo tràng chính là trường tu của đạo, nơi hội tụ những người cùng chí hướng, nương tựa Tam bảo, sách tiến nhau tu học, không phân biệt tuổi tác, căn cơ, đến với nhau bằng tình pháp lữ thanh tịnh.
Trong suốt 49 năm hoằng pháp, Đức Phật chỉ dạy một vị duy nhất là vị giải thoát, như nước ở mọi đại dương chỉ có một vị mặn. Ai thực hành đúng chính pháp đều có thể đạt được an lạc, hạnh phúc ngay trong hiện tại. Trên nền tảng ấy, Phật giáo đã lan tỏa khắp năm châu, hòa quyện cùng văn hóa dân tộc Việt Nam, trở thành dòng chảy tâm linh bền bỉ suốt hàng nghìn năm lịch sử.
Hòa thượng chia sẻ: Trong tư tưởng của giáo lý Bắc truyền, các bậc Tổ sư của Trung Hoa đã nương vào lời dạy của Đức Phật trong các bộ kinh lớn như: kinh Đại Bảo Tích, kinh Hoa Nghiêm, kinh Lăng Nghiêm, kinh Pháp Hoa, v.v… mà thành lập nên các tông phái. Trong đó, ngài Trí Khải đã triển khai triệt để giáo lý của bộ kinh Diệu Pháp Liên Hoa để thành lập nên tông Pháp Hoa và phát triển cực thịnh vào đời nhà Đường. Ngài áp dụng được tư tưởng, sự chứng đắc của các bậc tiền bối như ngài Tuệ Văn, ngài Tuệ Tư. Đến Ngài Trí Khải, kinh Pháp Hoa giáo nghĩa được tròn trịa, Ngài chia kinh Pháp Hoa theo tư tưởng Tích môn và Bản môn: nói về Đức Phật hiện tại và Pháp thân thường trụ của Đức Phật. Trong đó, phần Bản môn là quan trọng nhất.
Tại Việt Nam, vào những thập niên 60 của thế kỷ trước, Đại lão Hòa thượng – Đức Đệ tứ Pháp chủ GHPGVN đã sang Nhật Bản du học trong một thời gian dài. Trong thời gian ấy, Ngài cư trú và tu học tại các tự viện thuộc tông Pháp Hoa, thâm nhập sâu sắc giáo lý kinh Diệu Pháp Liên Hoa, đặc biệt là tư tưởng Bản môn. Sau khi hoàn tất quá trình du học và trở về miền Nam Việt Nam, Đại lão Hòa thượng đã dốc tâm hoằng truyền giáo nghĩa Pháp Hoa, khai mở cho hàng hậu học con đường tu tập lấy Phật tính bình đẳng làm nền tảng.
Cốt lõi của tư tưởng Pháp Hoa mà Đại lão Hòa thượng xiển dương chính là lời khẳng định: chúng sinh và Đức Phật là một. Kinh Pháp Hoa mượn hình tượng đóa hoa sen để chuyển tải giáo nghĩa ấy. Dù hoa sen đang nở rộ hay còn chúm chím, đã vươn lên mặt nước hay vẫn còn chìm trong bùn lầy, thì khi quán sát kỹ, bản chất của hoa vẫn không khác: đều có cánh, có nhụy, có hương. Cũng vậy, nơi mỗi con người đều sẵn đủ Phật tính, không ai thấp kém, ai cũng có thể đạt tới giác ngộ.
Từ hình ảnh hoa sen, kinh Pháp Hoa chỉ rõ một tư tưởng bình đẳng và tiến bộ: hoa sen nếu được chăm sóc đúng cách sẽ vượt khỏi bùn lầy, vươn lên đón nhận ánh sáng mặt trời và nở bừng hương sắc. Con người cũng vậy. Đức Phật Bản Sư Thích Ca Mâu Ni vốn là một con người lịch sử, bằng xương bằng thịt, nhưng nhờ tinh tiến tu hành mà giác ngộ thành Phật; trong khi chúng ta vì mê lầm nên vẫn còn trôi lăn trong sinh tử. Bổn môn Pháp Hoa chỉ cho chúng ta thấy rõ con đường ấy, để mỗi người biết quay về quán chiếu tự thân, nhận diện khả năng giác ngộ nơi chính mình.
Hòa thượng cũng nhấn mạnh: Chính vì giá trị thâm sâu ấy, các bậc Tổ sư tại các quốc gia Đại thừa từ xưa đến nay đều đặc biệt trì tụng và tu học kinh Pháp Hoa. Tu học theo kinh Pháp Hoa giúp con người vươn lên, không tự ti, không an phận thủ thường, mà biết sống tỉnh thức, tích cực, cùng nhau xây dựng một thế giới Pháp Hoa ngay trong đời sống thường nhật.
Hòa thượng cũng nhắc đến Bồ-tát Thường Bất Khinh, biểu tượng sống động cho tinh thần Pháp Hoa. Bằng hạnh nguyện không khinh chê bất cứ ai, Ngài luôn khích lệ chúng sinh vượt qua mặc cảm và mê lầm bằng lời tuyên ngôn bất hủ: “Tôi không dám khinh các Ngài, vì các Ngài đều sẽ thành Phật.” Đó chính là tinh thần sách tiến, nâng đỡ con người vươn lên trong ánh sáng giác ngộ.
Từ đó có thể thấy, tư tưởng Pháp Hoa không chỉ hướng đến giải thoát mai sau, mà còn giúp con người an trú, bình an và hạnh phúc ngay trong hiện tại, đồng thời mở mang tri kiến, sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Hòa thượng xúc động ôn lại, cách đây 28 năm, khi còn đảm nhiệm cương vị Trưởng Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN, Đức Đệ tứ Pháp chủ đã ra Hà Nội tham dự Đại hội Giáo hội và mang theo dòng mạch tư tưởng Pháp Hoa để hoằng truyền. Từ những hạt nhân ban đầu ấy, đến nay, số lượng người tu học theo Bổn môn Pháp Hoa trên miền Bắc đã lên đến hàng chục nghìn hành giả, với hàng trăm điểm tu tập. Tư tưởng Pháp Hoa không ngừng khích lệ đại chúng bằng niềm tin vững chắc: “Đức Phật là Phật đã thành, chúng con là Phật sẽ thành.”
Những người tu học theo kinh Pháp Hoa cùng nương tựa nhau sinh hoạt trong một tổ chức gọi là Đạo tràng. Đạo tràng chính là trường tu của đạo, nơi có thầy, có trò, có bạn đồng tu; người trước nâng đỡ người sau, người lớn dìu dắt người nhỏ, không tranh giành hơn thua mà cùng nhau sách tiến, động viên nhau tu tập, để có được niềm vui và an lạc ngay trong hiện tại.
Khi cùng nhau tu tập thành đại chúng, gọi là Đạo tràng; và khi cùng nhau thực hành pháp môn của kinh Diệu Pháp Liên Hoa, thì gọi là Đạo tràng Pháp Hoa. Tại địa phương, đặc biệt ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, Phật tử vốn quen trì tụng Pháp Hoa nhưng phần nhiều tu theo pháp môn Tịnh độ. Thực chất, trong Pháp Hoa vẫn hàm chứa tinh thần Tịnh độ. Bài Sám Pháp Hoa trong Bổn môn Pháp Hoa cũng thể hiện rõ niềm tin ấy:
“Một lòng niệm Phật Di Đà,
Tây phương Cực Lạc nở hoa sen vàng…”
Tu Pháp Hoa nhưng không rời Tịnh độ, các pháp môn dung thông, hỗ trợ nhau trên con đường tu học.
Việc Đạo tràng Pháp Hoa chuyển sinh hoạt từ chùa Châu Lâm về chùa Tràng Châu được Hòa thượng đánh giá là một nhân duyên thù thắng. Không gian rộng rãi, cảnh quan thanh tịnh, cùng sự yểm trợ trực tiếp của Thượng tọa Viện chủ và Đại đức trụ trì sẽ tạo điều kiện thuận lợi để Đạo tràng ổn định, phát triển bền vững, đi vào nề nếp và kỷ cương.
Hòa thượng khẳng định: Đạo tràng Pháp Hoa là chính pháp của Đức Phật, được xiển dương bởi Đức Đệ tứ Pháp chủ GHPGVN – Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng; không đối lập hay phủ nhận các pháp môn khác, mà cùng nhau làm phong phú vườn hoa Phật pháp, góp phần xây dựng đời sống đạo đức, an lạc cho xã hội. Hiện nay, Đạo tràng Pháp Hoa miền Bắc đã phát triển thành 65 Đạo tràng, phủ khắp gần 29 tỉnh, thành, sinh hoạt ổn định trên tinh thần đoàn kết, thương yêu và hỗ trợ lẫn nhau. Nơi nào còn yếu thì cùng nhau nâng đỡ để vững mạnh.
Sau cùng, Hòa thượng mong rằng với sự yểm trợ của Thượng tọa Viện chủ và Đại đức trụ trì, Đạo tràng Pháp Hoa chùa Tràng Châu sẽ ngày càng lớn mạnh; các thành viên luôn giữ tinh thần đoàn kết tứ chúng, hòa hợp với nhân dân, chính quyền và các Đạo tràng khác. Bởi theo lời Phật dạy, ở đâu giữ được sáu phép hòa, ở đó không có chiến tranh; không chiến tranh thì không đau khổ; không đau khổ thì chỉ còn an lạc và hạnh phúc.
Sau thời pháp thoại ý nghĩa của Hòa thượng, Phật tử Pháp Thiện Thịnh – Trưởng Ban liên chúng Đạo tràng Pháp Hoa miền Bắc đã cùng toàn thể Đại chúng đồng phát nguyện đời đời kiếp kiếp là hành giả Pháp Hoa, đời đời kiếp kiếp quảng tuyên lưu bố Pháp Hoa kinh, đời đời kiếp kiếp tu học nhân hạnh Pháp Hoa.
Cuối thời pháp, chư Tôn đức và đại chúng đã thực hiện nghi thức thả chim bồ câu và bóng bay cầu nguyện hòa bình, gửi gắm ước nguyện về một thế giới an lành, nhân ái, đúng với tinh thần từ bi – trí tuệ của đạo Phật.
Diệu Tường – Thanh Hòa – Quang Phước
